Eeuwenoud beroemd Catharinaklooster in de Sinaï bedreigd door uitspraak rechtbank Egypte

Al meer dan 15 eeuwen is het klooster religieus, cultureel en spiritueel werelderfgoed en een krachtig symbool van vreedzame coëxistentie tussen christelijke en islamitische gemeenschappen. Het wordt met name beschermd door een handvest van de Profeet  Mohammed zelf uit 613 na Christus, waarop zijn handtekening staat en het klooster expliciet onder zijn persoonlijke bescherming staat.

Op het terrein staat zelfs een moskee, al wordt die niet gebruikt omdat ze niet naar Mekka is gericht. Het klooster en het terrein vallen tot nader order onder de jurisdictie van het Grieks-orthodox patriarchaat van Jeruzalem.

Bilaterale betrekkingen met Europese Unie op het spel

Op de eerste verontwaardigde reacties suste de Egyptische regering van Al-Sisi de gemoederen door te stellen dat het helemaal niet de bedoeling is om de site te onteigenen, maar wel om het terrein verder te ontwikkelen met het oog op het toerisme. Het gebergte is bijzonder populair onder klimmers. Maar ook het religieuze toerisme mag voor de overheid nog wel een boost krijgen.

Dat stelt de kerkelijke autoriteiten echter niet gerust. De ontwikkeling van de regio zoals ze momenteel al gaande is, heeft een negatieve impact op het ecosysteem, de lokale bevolking en het klooster, klinkt het.

De beslissing van de rechtbank roept ernstige vragen op over de bescherming van religieuze vrijheid en cultureel erfgoed in Egypte. Ze lijkt in strijd met de verplichtingen, vastgelegd in de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Egypte, die in juni 2004 in werking trad en de wettelijke basis vormt van hun bilaterale betrekkingen.

Het Verbindingsbureau van de Orthodoxe Kerk bij de Europese Unie reageert fel en trekt aan de alarmbel: ‘Wij sluiten ons krachtig en respectvol aan bij de veroordeling van deze actie door vele religieuze, academische, culturele en politieke gemeenschappen over de hele wereld. We roepen de Europese instellingen, lidstaten en politieke partijen op passende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat het Catharinaklooster vrij kan blijven functioneren als spiritueel heiligdom, pijler van religieuze harmonie en inspiratiebron voor de hele mensheid.’

Op de meest recente bijeenkomst van de Associatieraad EU-Egypte in juni 2022 werden nieuwe partnerschapsprioriteiten goedgekeurd om de betrekkingen tot 2027 te sturen, afgestemd op de Agenda van de EU voor het Middellandse Zeegebied en de Visie 2030 van Egypte. Ter ondersteuning van dit partnerschap bereidt de EU een financieel pakket voor van 7,4 miljard euro voor de periode 2024-2027.

Bijzonder zorgwekkend is de timing van deze uitspraak, klinkt het nog. Die volgt op een gesprek op hoog niveau tussen de premier van Griekenland en de president van Egypte op 7 mei, waarbij naar verluidt de bescherming van het klooster nog ter sprake kwam.