Aartsbisschop Terlinden: ‘Persoonlijk twijfel ik niet aan de heiligheid van koning Boudewijn’

De nieuwe biografie van koning Boudewijn onthult op een nieuwe manier hoe diep het geloof van Boudewijn was. Dat ontstond al heel vroeg, vlak na de  dood van zijn moeder Astrid, toen hij nog geen vijf jaar oud was. Tijdens de oorlog maakte hij in zijn allereerste persoonlijke notitieboekje zelfs een woordspeling met zijn scoutstotem eland door ‘élan vers Dieu’ (élan naar God) te schrijven. We weten ook dat koning Leopold III verbaasd was dat zijn zoon, toen nog een tiener, vaak naar de mis ging, zelfs op doordeweekse dagen. Zijn geloof bleef vervolgens zeer sterk zijn leven lang. 

In december 2024 kondigde het Dicasterie voor de Heiligverklaringen aan dat het officieel de procedure voor de zaligverklaring van koning Boudewijn was gestart. Dit was een reactie op de oproep van paus Franciscus  twee maanden eerder tijdens de slotmis van zijn bezoek aan België. De procedure is atypisch: normaal gesproken wordt een dergelijke procedure door het plaatselijke bisdom geïnitieerd. Hier komt het initiatief van het Vaticaan zelf. Paus Franciscus bezocht in 2024 ook verrassend het graf van de in 1993 overleden koning.

Aartsbisschop Luc Terlinden is duidelijk gefascineerd door de figuur van het voormalige staatshoofd, zo blijkt uit een interview met Cathobel: ‘Persoonlijk twijfel ik er niet aan dat koning Boudewijn een voorbeeldig leven heeft geleid en heilig is geweest.’ 

‘Het klopt dat de procedure ongebruikelijk is, maar de paus heeft het recht om zelf het initiatief te nemen’, erkent Terlinden. ‘Vandaag is het bisdom Mechelen-Brussel er formeel niet bij betrokken. De recente ontdekkingen zullen uiteraard in het proces moeten worden geïntegreerd.’

Feit blijft dat sommige gelovigen, die zeer gehecht zijn aan de figuur van Boudewijn, niet begrijpen waarom Mechelen-Brussel niet het initiatief heeft genomen om de zaak te openen. Eén factor speelde zeker een rol: de vermeende betrokkenheid van koning Boudewijn bij de moord op Patrice Lumumba. Het is belangrijk te onthouden dat de conclusie van de parlementaire commissie dat de koning een rol in deze affaire had gespeeld, volledig is weerlegd door het recente werk van Vincent Dujardin.

Bisschop Terlinden wil het debat verbreden. Hij voert twee hoofdargumenten aan. Ten eerste, het belang van tijd. ‘We hebben er allemaal belang bij om de tijd te nemen, om niet te overhaasten. Als we te snel gaan, missen we historisch perspectief. Juist in de Lumumba-affaire stelt een historisch perspectief ons nu in staat om meer duidelijkheid te scheppen. Ik zou daaraan willen toevoegen dat er nog steeds mensen in leven zijn die zeer dicht bij de koning stonden.'

Een tweede punt wordt door de aartsbisschop aangehaald: het gebrek aan een sterke volksdevotie voor de overleden vorst. Over het algemeen wordt een zaligverklaringsproces juist op basis van een bestaande verering in gang gezet. ‘Veel mensen waardeerden Koning Boudewijn, maar eerlijk gezegd heeft het bisdom maar weinig verzoeken ontvangen om zo'n proces te starten. We zullen nu zien hoe deze devotie zich ontwikkelt. Het recente boek zou daaraan kunnen bijdragen…’

Had het aartsbisdom Mechelen-Brussel deze devotie niet expliciet moeten aanmoedigen? ‘Het moet van binnenuit komen. Wij gaan het niet creëren’, antwoordt de aartsbisschop. ‘Het feit dat Boudewijn koning was, maakt de zaken natuurlijk ingewikkelder. Hij was een koning die koning van iedereen wilde zijn, en we willen absoluut voorkomen dat dit politiek wordt uitgebuit.’