Kapel ‘de Baron’ in Brakel gerestaureerd en feestelijk heropend, kapel in Berendrecht gesloten
Op initiatief van een liberale schepen werd in Brakel een vervallen kapelletje gerestaureerd en in het bijzijn van burgemeester De Croo heropend.
15/07/2025 - 14:00
Zaterdag werd in de Heinestraat in Opbrakel een bijzonder stukje Brakels erfgoed opnieuw ingewijd door diaken Bart De Wael. Het gaat om een kapelletje dat de bijnaam ‘de Baron’ kreeg, naar het verdwenen café aan de hoeve achter de kapel. Ze dateert vermoedelijk uit het midden van de 19de eeuw en behoorde ooit tot de familie Van Maldergem.
Beste Brakelse restauratie
Dankzij de inzet van schepen Marleen Gyselinck (Open Vld), buurtbewoonster Hilde Raes en de Werkgroep Open Monumenten werd in december 2021 beslist tot een grondige restauratie. Op Erfgoeddag, in april laatst, kreeg de kapel nog de Prijs voor de Beste Restauratie 2024 vanwege het Fonds voor de Bescherming van het Brakels Cultureel Erfgoed. Het ereplaket en diploma werden toen symbolisch overhandigd aan vrijwilligers Frans Roman en Jean-Pierre Hoebeke, die het merendeel van de werken op zich namen.
Na de inwijding trakteerden de gemeente Brakel en de Geschied- en Heemkundige Kring Triverius alle aanwezigen op een drankje. Zoals verwacht koos het merendeel voor een fris Triveriusbiertje — hét erfgoedbier bij uitstek.
Verval
De Kapel van de Hagelberg in Berendrecht vergaat het minder goed. Vroeger een belangrijk bedevaartsoord, is ze sinds enkele weken gesloten vanwege houtschade door boktorren. De kapel werd nog regelmatig gebruikt voor vieringen, doopsels of andere plechtigheden.
‘Voor veel mensen betekent deze kapel echt iets’, zegt pastoraal werkster Riet Van Camp aan Het Nieuwsblad. Gelovigen moeten nu uitwijken naar de Sint-Gertrudiskerk in Zandvliet. ‘We weten niet hoe lang de kapel gesloten zal blijven’, zegt Van Camp. ‘Het plafond brokkelt af door boktorren, kleine kevertjes die het hout aantasten. Er hing jarenlang een net onder het plafond, maar de barst die de torren veroorzaakten, is nu dubbel zo breed geworden.’
De slechte staat van de kapel, net als die van de naastgelegen Lourdesgrot, wordt al enkele jaren aangekaart. Ze was in het verleden van grote betekenis.
Berendrechtse Begankenis
De kapel begon als veldkapel. In 1734 kwam er een gebouwtje bij. Door de jaren heen groeide de plek uit tot een geliefd bedevaartsoord. Sinds 1747 vond hier jaarlijks de Berendrechtse Begankenis plaats. Tijdens een pestuitbraak trokken gelovigen uit Ossendrecht (Nederland) te voet naar de kapel om er te bidden voor bescherming en genezing. Toen de pest ook echt verdween, besloten ze hun tocht jaarlijks te herhalen. In 1925 werd de kapel verder uitgebreid in neogotische stijl. Naast het gebouw werd ook een Lourdesgrot aangelegd.
Die traditie op 8 september een beetje weggevallen, maar nog steeds komen er bedevaarders uit Nederland langs. Ook Bertha Dierckx, die jarenlang in de straat van de kapel woonde, betreurt de sluiting. ‘Vorig jaar stond hier nog een groep van zeventig wandelaars aan de deur. Ze kwamen op bedevaart, net zoals vroeger.’
Het kerkbestuur moet een aanvraag voor een subsidiedossier indienen bij het Agentschap Binnenlands Bestuur. Pas dan kan de aanvraag door de stad verder behandeld worden.
