Inleefproject in Zambia laat sporen na

Anneleen Denoo is leerkracht Nederlands in het Technisch Instituut Heilige Familie van Brugge. Nine Vandamme is er in juni afgestudeerd in Architecturale en binnenhuiskunst. Samen met 7 andere leerlingen en nog 1 leerkracht trokken ze naar Mansa, in Zambia, waar ze zich – in samenwerking met de Landelijke Jeugddienst Don Bosco – onderdompelden in een inleefproject. Daarvoor logeerden ze bij de Broeders Salesianen. Samen met hen aten en baden ze.

Nine • Op voorhand dacht ik aan oudere, serieuze mannen, maar het waren heel jonge en actieve broeders.

Het geloof leeft er meer dan in België, waardoor pater worden de normaalste zaak van de wereld is.

Anneleen • Op woensdag en zondag verwachtten de broeders ons in de mis. Zelf waren we ook wel nieuwsgierig naar de vieringen in Mansa. De structuur van de vieringen is vergelijkbaar met deze in België. Of het nu een mis in Engels of in Bemba (de lokale taal) was, je wist wanneer de voorbeden, de homilie, de vredeswens,… aan de beurt waren. 

Het grote verschil zit in de beleving. Er wordt veel meer gezongen en gedanst, er wordt geapplaudisseerd.

Nine • Tijdens de gezangen werd er soms ook enthousiast geroepen. Er is veel meer sfeer. Het heeft me aangespoord om eens in België naar de mis te gaan, zodat ik duidelijker het verschil kan beleven.

Kinderen opvangen in de Oratory

De leerlingen en leerkrachten zetten zich in voor de lokale bevolking. ’s Morgens stond voornamelijk in het teken van activiteiten voorbereiden voor de Oratory, een soort speelpleinwerking voor kinderen die niet naar school kunnen gaan. Ze kunnen thuis niet terecht en dwalen anders rond op straat. In de Oratory krijgen ze aandacht, iets wat ze thuis vaak missen.

Nine • Ik kreeg in België al eens de vraag of ouders hun kinderen brengen, maar dat is niet het geval. Ze komen er zelf naartoe, omdat ze het willen. Er is dan ook speelgoed, iets wat ze thuis – behalve wat ze zelf maken – niet hebben.

De kinderen die naar de Oratory komen, vertellen erover aan anderen. Dat merkten we heel duidelijk, toen er op het einde van onze inleefperiode veel meer kinderen kwamen dan in het begin. Het deed de ronde dat er een heel aantal blanken in de Oratory werkten. En dat bleek enorm interessant te zijn voor hen.

Puur door de kleur van je huid, word je opgehemeld. Dat voelt heel absurd aan.

Anneleen • We hadden nog niets verwezenlijkt en toch ontvingen ze ons als helden. De highfives en knuffels vlogen ons om de oren.

Nine • In de Oratory werd er onder meer aandacht besteed aan hygiëne. Zo konden de kinderen de tanden poetsen. Er was een klasje waar iedereen een tandenborstel had, waarop de naam stond. De tandenborstels moeten ter plaatse blijven, maar de kinderen hebben tenminste iets van zichzelf. Verder puzzelden, tekenden, lazen en speelden we met de bal. We hebben hen Uno en Mikado aangeleerd. Zij leerden ons dansen.

Er heerst daar een echte danscultuur. Als ze niet aan het spelen waren, dan dansten ze. 

Anneleen • We probeerden hen ook enkele normen en waarden bij te brengen. Geduldig zijn, in een kring zitten, je speelgoed delen, luisteren naar de uitleg van een spel,… Als ze dat al konden, dan hadden ze al iets geleerd.

Nine • Het was voor hen heel moeilijk om iets af te werken, waaraan ze begonnen waren. Een tekening bijvoorbeeld of een verhaal van begin tot einde beluisteren.

Schilderwerken en leeshoek

Naast het werk in de Oratory schilderden de leerlingen van TIHF een kerk. Ook de muur van de toiletten werd geschilderd.

Nine • Het was een saaie grijze muur, waar nu het hoofd van Don Bosco op geschilderd is. De kinderen hielpen ons erbij. Verder hebben we ook een leeshoek gemaakt, waar we matten en kussens hebben gelegd. Op de muren hebben we quotes geschilderd.

Anneleen • In België hadden we met de school geld ingezameld. De toiletten waren dringend aan vernieuwing toe en de gescheurde pooltafel werd vernieuwd. Op termijn zullen ook douches worden geïnstalleerd. We mochten brainstormen hoe de rest van het geld zou worden besteed. Dat was wel fijn.

Terugblik

Maandag start het nieuwe schooljaar voor Anneleen, terwijl Nine binnenkort begint aan haar studies in Gent. De mooie ervaringen van de afgelopen zomer laten nog steeds een diepe indruk na.

De kinderen in Mansa hebben niet veel: hun kledij zit vol gaten, speelgoed hebben ze niet, ze zien er arm uit, maar ze lachen vaak en zijn met minder tevreden.

Nine • Huilen doen ze enkel als ze echt pijn of diep verdriet hebben. Dat is in België wel anders.

Anneleen • Ze genieten zoveel van een spel of een verhaal en waarderen enorm veel. We waren slechts een fractie in hun leven, maar we hebben gedurende 3 weken echt wel het verschil kunnen maken.