Lunch met Punch 5: Sylvia Vanden Heede over Vos en Haas

Honderdduizenden keren gingen de boeken van Vos en Haas over de toonbank. Het werd vertaald voor 14 verschillende landen en er bestaat zelfs een animatieserie van. Het boek van West-Vlaamse schrijfster Sylvia Vanden Heede spreekt duidelijk een groot publiek aan. Sylvia vertelde ons op de vijfde Lunch met Punch over haar weg als schrijfster en over wat haar inspireert.

Sylvia werd in 1961 geboren in een groot katholiek gezin in Zwevegem. Ze herinnert zich dat ze vanaf het moment dat ze kon schrijven en tekenen dat altijd graag gedaan heeft. Voor school moest ze toen korte stukjes schrijven met een tekening erbij, vaak ging het dan al over dieren en de natuur. Later zou ze pendelen naar Brugge om de laatste drie jaar van haar humaniora een kunstrichting te kunnen volgen.

Waarom schrijf ik? En waarom voor kinderen?

Het is en blijft niet eenvoudig om van kunst je beroep te maken. Dat was tijdens Sylvia’s opleiding niet anders. Lesgeven zag ze echter niet zitten. In deze periode ging ze ook over van het katholicisme naar de evangelische Kerk. Na de middelbare school besloot ze bijbelwetenschappen te studeren in Heverlee. Ze bleef tijdens haar studies altijd tekenen en schrijven, maar zoals een trui die nooit afgebreid raakt, kwam het nooit tot een echt resultaat.

Toen ze een kindje verwachtte, maakte ze de keuze om voor het kind een boekje te schrijven, met het breien werd het toch maar niets: ongetwijfeld zou het wel afraken tegen de tiende verjaardag van het kind.

Lange tijd was Sylvia met haar echtgenoot werkzaam in de evangelische Kerk. Zo hield ze onder andere een evangelische boekhandel open. Het was een eenvoudig bestaan, maar ze wilde nog altijd het liefst artiest worden. Een oproep voor debuterende jeugdauteurs voor de Jacob van Maerlant debutantenprijs deed het boekje voor haar dochter naar een finale vorm toegroeien. Bij de uitreiking van de prijs werd ze tweede, na een gedeelde eerste plaats van twee andere debutanten. Pas een jaar later zette ze met het manuscript de stap naar een uitgever. Ze kende immers in het boekenwereldje de weg nog niet.

(lees verder onder de afbeeldingen)

“Kunst kan de wereld niet redden, maar toch blijft ze belangrijk”

Toen ze later in haar leven terugkeerde naar het katholicisme van haar jeugd, deed ze dat met een rugzak vol andere perspectieven. In schrijverskringen voelde ze vaak een zekere afkeer voor alles wat Kerk was. Ook in evangelische kringen begreep men niet altijd waarom Sylvia graag boeken wilde schrijven terwijl er meer ‘zinvolle’ dingen te doen waren. Waarom schreef ze niet over God? 

Ik heb geprobeerd om literatuur het allerhoogste te vinden, maar dat lukte niet: het gaat voorbij.

Sylvia zegt dat ze eigenlijk ‘per ongeluk’ jeugdboekenschrijfster is geworden, maar dat schrijven voor haar net zo natuurlijk is als ademen of zweten: het komt vanzelf. Met een grote openheid voor de mogelijkheden van de taal schrijft ze toch op een eenvoudige manier, zodat ook ‘eerste-lezers’ (kinderen die beginnen met lezen) of laaggeletterden haar teksten eenvoudig kunnen begrijpen. Het is een uitdaging om met deze bedoeling in het achterhoofd toch een verhaal te vertellen dat spreekt. Sylvia schreef en bewerkte ook kinderbijbels. Ze zet daarbij ‘de pure grondstof’ van het verhaal op de voorgrond en doet haar best om zo weinig mogelijk te duiden of te interpreteren.

Iedereen heeft immers misvattingen over God, het onderwerp is immers te ruim om volledig te vatten, maar het Bijbelverhaal blijft hetzelfde. Wanneer de originele tekst spreekt over een zondaar, dan aarzelt Sylvia niet om dit ook te doen. De interpretatie gebeurt bij de lezer, en zo ook op maat van de lezer, zo gaat het ook bij haar kinderboeken. De taal in al haar facetten om de complexiteit van de boodschap te dragen, net zoals water de vorm van het glas aanneemt.

Volgende keer, op dinsdag 10 mei, komt Matthijs Samyn ons vertellen over de werking van Belgian First Aid and Support (B-FAST). Inschrijven is niet verplicht, betalen voor de lunch (7 euro) gebeurt ter plaatse in het Grootseminarie. Meer info via tenduinen@grootseminarie.be.