Amerikaanse kardinaal Cupich: Atoombommen op Japan waren 'grondig verkeerd'

De Amerikaanse kardinaal Blaise Cupich, aartsbisschop van Chicago, sprak in Nagasaki tijdens een interreligieus symposium over nucleaire kwesties en wereldvrede over de bombardementen op Hiroshima en Nagasaki in 1945. De kardinaal is er op een vredesbedevaart samen met professoren en studenten van Amerikaanse katholieke universiteiten en vergezeld door andere Amerikaanse kerkleiders, zoals kardinaal McElroy aartsbisschop van Washington D.C., aartsbisschop Etienne van Seattle en aartsbisschop Wester van Santa Fe.

Actueel moreel probleem

Kardinaal Cupich noemde de nucleaire bombardementen van 1945 'grondig verkeerd' (deeply flawed), omdat ze fundamentele principes van het internationaal recht en de katholieke morele leer verwaarloosden, vooral het onderscheid tussen strijders en burgers. Hij bekritiseerde de normalisering van burgeraanvallen onder de logica van de 'totale oorlog'. De kardinaal verwees ook naar de Amerikaanse jezuïet John Ford, die 'vernietigingsbombardementen' al in 1944 veroordeelde als moreel onaanvaardbaar.

Cupich is van mening dat de morele vragen rond nucleaire afschrikking tot op vandaag onopgelost zijn. Zo is hij bezorgd dat, volgens onderzoeken, veel Amerikaanse burgers het gebruik van kernwapens in actuele conflictsituaties nog altijd gerechtvaardigd vinden als dat Amerikaanse militaire levens zouden redden.

Rechtvaardige oorlog

De kardinaal gebruikte de theorie van de 'rechtvaardige oorlog' aan om te stellen dat het 'ondenkbaar' moet zijn om burgers opzettelijk aan te vallen. Dat vereist een 'morele vorming, niet alleen van het leger, maar van de gehele bevolking van een land'.

Een oorlog wordt niet rechtvaardig als het doel gerechtvaardigd is, legde de kardinaal uit. Er zijn ook strenge eisen aan de oorlogsvoering. Die moet een laatste redmiddel zijn, proportioneel zijn, en op een rechtvaardige manier worden gevoerd. Dit omvat de eis dat burgers nooit als doelwit mogen worden gekozen.

'Nucleaire afschrikking leidt niet tot vrede'

In zijn betoog doorprikte Cupich de illusie dat nucleaire afschrikking tot vrede leidt. 

'Het gebruik van dreigementen, dat de essentie is van de strategie van nucleaire afschrikking, kan nooit de vreedzame coëxistentie tussen landen bewerkstelligen. Dit kan alleen met een ethiek die geïnspireerd is door solidariteit, authentieke ontwikkeling en mensenrechten.' 

Hij vatte het treffend samen: 'Echte vrede is meer dan een angstaanjagende wapenstilstand.'

Amerikaanse verantwoordelijkheid

Omdat de Verenigde Staten, naast Rusland een van de twee nucleaire supermachten ter wereld is, zei de Amerikaanse kardinaal dat zijn land een bijzondere verantwoordelijkheid draagt. 'De VS moeten ernaar streven om een internationale orde te bouwen die rust op een niet-nucleair fundament,' drong hij aan, en riep op tot hernieuwde inspanningen om de wapenwedloop te verminderen en het neo-isolationisme te verwerpen.

In een eerbetoon aan de Hibakusha – de overlevenden van de atoombommen – besloot hij: 'De mensheid moet zich inzetten voor het einde van de nucleaire wapenwedloop, want het is een race die niemand kan winnen, maar die talloze miljoenen kunnen verliezen.'

Bronnen: Katholisch (Duits) - NCR (Engels) - Vatican News (Engels) - Vatican News (English)