Ga uit over de hele wereld (2): Zusters van Don Bosco in Koumra, Tsjaad

Deze maand: Zuster Leen Mestdagh fma, van de Zusters van Don Bosco in Koumra, Tsjaad

Bekijk de hele collectie artikels hier.

Waarin bestaat het project concreet?

Onze aanwezigheid als zusters van Don Bosco in Tsjaad is heel récent. Samen met zuster Aurita Arcos van Spanje, zuster Philomène Adiome Aboya uit Kameroen en zuster Estelle Allamta van Tsjaad vormen we hier gemeenschap met z’n vieren.

Alles begon in 2021, 2022. Ik was toen Provinciale en kwam verschillende keren op bezoek in Tsjaad om deze missie voor te bereiden. In 2023, intussen werd zuster Veracruz Roca Botey Provinciale, viel de keuze op Koumra en werden twee medezusters hier naartoe gestuurd voor de concrete voorbereiding: het zoeken van een terrein en het bouwen van een huis.

In augustus 2025 vraagt zuster Veracruz me deze missie op te nemen als verantwoordelijke van de gemeenschap waar intussen al drie medezusters aanwezig zijn. Een opdracht die ik graag opneem, maar wel een heel nieuwe uitdaging. Het land, het volk, de taal, de gewoonten… zijn zo anders dan in de drie landen waar ik tot nu toe werkzaam was (Gabon, Kameroen, Congo-Brazzaville). Koumra situeert zich op 480 km van de hoofdstad Ndjamena. Het is een heel rurale zone. De mensen leven van landbouw en veeteelt. 

Het klimaat in Koumra (Tsjaad) kun je omschrijven als een tropisch savanneklimaat met een uitgesproken natte en droge periode. Het is meestal heet, met temperaturen die variëren tussen ongeveer 16°C en 38°C, en een regenseizoen dat de lucht vochtig en zwaar maakt.

Het leven hier is heel eenvoudig, de voeding heel natuurlijk. De meeste mensen verplaatsen zich te voet, de vrachten worden gedragen door ezels of door buffels die karren voorttrekken. Wie enige mogelijkheid heeft, bezit een fiets of zelfs een moto. Wagens zijn er, maar heel weinig. 

Wat opvoeding en onderwijs betreft is er heel wat werk aan de winkel. Er zijn onvoldoende scholen, colleges en lycea om de vele kinderen en jongeren op te vangen. De klassen zitten overvol en de leerkrachten zijn onderbetaald. De stakingen in het begin van het schooljaar hebben ervoor gezorgd dat vele kinderen en jongeren een deel van de leerstof niet hebben gekregen. 

Op sociaal vlak zijn er enorme spanningen. Er heerst wantrouwen tussen noord en zuid. Christenen zijn in conflict met de moslims die op politiek vlak de beste posten innemen en onvoldoende ruimte laten voor anderen. Mensen worden onrechtvaardig onteigend en wie opkomt voor zijn rechten wordt uitgeschakeld. Landbouwers zijn in conflict met de veehouders die met hun kudden van geiten, schapen en buffels de oogsten vernielen. Deze spanningen leiden jaarlijks tot dodelijke slachtoffers.

In deze context proberen we als zusters van Don Bosco een missie uit te bouwen waar kinderen en jongeren welkom zijn. We leggen accent op ontmoeting, verdraagzaamheid, projectwerking. Ons terrein is heel ruim (6 ha) en biedt enorme mogelijkheden naar de toekomst toe: kleuter, lager onderwijs, middelbaar onderwijs, beroepsopleiding, hogeschool… internaat, patronaatswerking, jeugdcentrum… activiteiten in land- en tuinbouw, kleine veeteelt, boerderij …

Om de realiteit en de mensen te leren kennen, werken we mee op parochie en bisdom, dit in de verschillende groeperingen en bewegingen van kinderen, jongeren en jongvolwassenen. We nemen contact met lokale organisaties die werken in de jeugdsector en bezoeken instanties die ontwikkeling en gerechtigheid bevorderen. We bezoeken de bestaande scholen, internaten, jeugdcentra… om een kijk te hebben op wat al bestaat en duidelijker te zien wat wij kunnen bieden.

Dit jaar werd het gelijkvloers gebouwd van wat in de toekomst ons Centrum voor Beroepsopleiding wordt. We kregen ook hulp om een grote open zaal te bouwen met een podium voor ons Jeugdcentrum. Op zondag komen al wekelijks zo’n tweehonderdvijftig kinderen voor onze patronaatswerking: zang, dans, theater, manuele activiteiten, sport en spel…  We hebben een twintigtal animatoren in vorming daarvoor. 

Beetje bij beetje willen we ons jeugdcentrum uitbouwen met vormende activiteiten voor jonge mensen: sport, film, theater, bibliotheek… Vanaf januari starten we met promotionele activiteiten: een vorming in snit en naad, broderie voor meisjes en jonge vrouwen; een vorming in informatica voor jongvolwassenen, leerkrachten en kleine ondernemers. We werden geholpen om de nodige naaimachines en laptops aan te schaffen.

Rekening houdend met de sociale context is het heel belangrijk om veiligheid te verzekeren voor onszelf en voor de kinderen, jongeren en jongvolwassenen op onze missie. Op aanraden van de plaatselijke autoriteiten zijn we gestart met de bouw van een omheining. Zo goed als de helft is gerealiseerd met een muur die tot 1.30 meter hoog is. Dit maakt alvast dat de grote troepen vee het terrein niet meer op kunnen waardoor we onze activiteiten van land- en tuinbouw zullen kunnen opstarten. Hopelijk kan dit voor de maand maart zodat we het land kunnen bewerken, want vanaf mei kunnen we rekenen op regen. In de toekomst willen we de muur optrekken tot 2.30 meter, deels met bakstenen, deels met ijzeren hekken. Dit zal belangrijk zijn om ons internaat te kunnen openen in een voldoende veilige omgeving voor de kinderen en jongeren. 

Hoe maakt dit project het verschil?

In een context waar weinig of geen aandacht uitgaat naar de opgroeiende jeugd, willen we een centrum worden waar kinderen en jongeren zich thuis voelen. Waar ieder welkom is die een betere toekomst wil uitbouwen, waar we de andere leren onthalen in zijn anders zijn, waar de verschillen een rijkdom worden in het samen leven en samen werken.  We willen ondersteunend nabij komen in de families. Jonge meisjes uit de verder afgelegen dorpen zullen we onthalen in een ‘foyer’ zodat ze van onderwijs kunnen genieten en bij ons een aangepast kader vinden om te studeren. We starten met een centrum voor beroepsopleiding waarin we een degelijke vorming bieden en begeleiding verzekeren bij het zoeken naar of het creëren van werkgelegenheid. In ons jeugdcentrum bieden we vormingsmomenten, sport, zang, dans, théater, bibliotheek, film, … Op zondag onthalen we de kinderen uit de lagere school voor manuele activiteiten, sport en spel, … We sluiten de dag af met een avondwoordje en een gebedsmoment. Zo proberen we de christelijke waarden van waaruit we leven en werken door te geven.

Hoe kan dit project een teken van verbondenheid en solidariteit zijn voor ons in het Bisdom Brugge?

De verbondenheid en de solidariteit van de achterban zijn voor ons van allergroot belang. Lokaal maken we werk van zelfredzaamheid zowel voor onszelf als voor de jongeren. Terwijl we alles in het werk stellen om zelf bedruipende activiteiten op de zetten, kunnen we voorlopig niet verder zonder hulp van buitenaf. 

Elke gift, elke steun is welkom ! We zijn dankbaar voor de zovele attenties die er voor zorgen dat we ons gesteund weten en waardoor we zoveel goeds kunnen doen voor onze (jonge) mensen hier. Vele kleintjes maken een groot.