Reizende kruisententoonstelling 'Voor vrede en hoop voor Oekraïne' in de Sint-Michiels en Petruskerk

De aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne duurt al vier jaar – en er is geen einde in zicht. Onnoembaar leed en enorme verwoestingen zijn voor velen een dagelijkse realiteit geworden. Om een klein lichtpuntje te brengen in deze ondraaglijke situatie, is een humanitair initiatief uitgegroeid tot een kunstproject dat al in meerdere landen in Europa te zien is geweest.

Aanleiding was een kruis dat de Oekraïense smid Serhii Polubotko in augustus 2022 kreeg van zijn Slowaakse collega Daniel Miclos. Het maakte deel uit van een humanitair konvooi met goederen voor het Oekraïense leger. Op het kruis staat de inscriptie 'Voor vrede en hoop voor Oekraïne'.

Het bracht Serhii Polubotko tot het idee om wereldwijd een oproep te lanceren met de vraag om ook een kruis te smeden, niet hoger dan 50 cm, eventueel in combinatie  met koper, brons of messing, in herinnering aan de vele slachtoffers van de oorlog in Oekraïne. De oproep #with_love_to_ukraine kreeg onmiddellijk respons: bijna 200 kruisen, uit 27 landen. 

Voor Serhii Polubotko is het thema van het kruis uiteraard verbonden met het christendom. Maar het betekent zo veel meer:  kruispunt, verbinding, ontmoetingsplaats waar verticaal en horizontaal, kosmos en aarde, het universum en het individu elkaar vinden.

Deze eenvoudige basisvorm geeft ambachtslieden en kunstenaars de vrije hand om te experimenteren. Op dit ogenblik omvat de tentoonstelling bijna 300 kruisen, stuk voor stuk vervaardigd met passie, creativiteit en vakmanschap. De kruisen zijn aangeleverd vanuit verschillende Europese landen, maar ook uit Noord-Amerika, Australië en zelfs uit Rusland. De eerste tentoonstelling ging door in Noorwegen in de zomer van 2023, waarna ze op reis trok doorheen Europa. Ook in Australië vond een kleine expo plaats, voor de daar vervaardigde stukken naar hier werden verscheept.

Van oudsher had de smid een bijzondere plaats in de gemeenschap. De laatste decennia hebben ze een hecht internationaal netwerk gevormd. Smeden treffen elkaar op verschillende evenementen, studiedagen en tentoonstellingen, wat in vele gevallen in de loop der jaren tot diepe vriendschappen heeft geleid.

De boodschap van deze tentoonstelling is steun bieden aan Oekraïne, dat slachtoffer is geworden van een brutale en zinloze aanval. Materiële steun is natuurlijk van groot belang, maar er is ook een grote behoefte aan solidariteit en medeleven. Met onze tentoonstelling willen we mee hoop uitdragen als een belofte voor de toekomst.

De expositie ‘#with_love_to_ukraine’ van smeedijzeren kruizen gaat de wereld rond. Nadat Rusland in 2022 een grootschalige invasie van Oekraïne startte, kreeg kunstenaar smid Serhii Polubotko van zijn vriend Daniel Miklos een humanitair hulppakket voor soldaten toegestuurd. Het werd geleverd met een metalen kruis met de woorden ‘Voor vrede en hoop voor Oekraïne’. De boodschap vond een diepe weerklank bij Serhii, en hij daagde Oekraïense en internationale smeden uit om hun eigen kruisen te maken ter ondersteuning van deze hoop. Inmiddels zijn het er 245 en er komen er nog steeds bij. De Ambachtelijke Smedersgilde van België vzw organiseert en begeleidt de expositie(s).

De tentoonstelling is van 10 augustus tot en met 13 september 2026 te zien in de Sint-Michiels en Petruskerk.