Waarom vandaag nog kijken naar een hongerige schoorsteenveger uit 1875?

In 1875 schilderde Jan Van Beers De hongerige schoorsteenveger. Bijna 150 jaar later hangt het werk in de Sint-Amandskerk in Roeselare. Het schilderij verschijnt in primeur als onderdeel van Het Kunstuur.

Het Kunstuur is een initiatief van de broers Hans en Joost Bourlon en belooft een unieke kunstbeleving in exact één uur. Topwerken van Belgische kunstenaars uit de periode 1850-1950 staan centraal. Bekende Vlamingen vertellen wat hun band is met de kunstenaar of met het schilderij.

Kinderarbeid

De hongerige schoorsteenveger toont een jongen die gretig naar zijn brood kijkt. Zijn gezicht is vuil, zijn kleren zijn eenvoudig. Hij is een schoorsteenveger. En hij heeft duidelijk honger. 

Met dit werk verbeeldt Van Beers een stukje 19de-eeuwse sociale geschiedenis. Kinderen uit arme gezinnen werden massaal ingezet voor zwaar en gevaarlijk werk. Als schoorsteenvegers moesten ze in nauwe schoorstenen klimmen. Daarbij werden ze blootgesteld aan roet en giftige stoffen.

Van Beers was niet alleen schilder, maar ook dichter. Hij schreef geregeld over mensen aan de rand van de samenleving. Zijn werk kan daardoor gelezen worden binnen een bredere 19de-eeuwse belangstelling voor sociale ellende en menselijke waardigheid.

Kijk naar mij

Van Beers geeft de arme jongen een duidelijk gezicht. Zijn sterk verfijnde gelaatstrekken schreeuwen bijna om bekeken te worden. Niet als een anoniem slachtoffer van een maatschappelijke toestand 150 jaar geleden, maar als een medemens en kwetsbaar kind dat om het even wie in nood vandaag zou kunnen verbeelden.

Kunstuur versterkt in dat opzicht de intentie van Van Beers. Een kwetsbare mens uit de marge van de maatschappij komt regelrecht in de spotlight te staan. Dat podium wordt nog vergroot door sterrenchef Peter Goossens aan het woord te laten bij het schilderij.

Benieuwd naar wat hij en anderen te vertellen hebben?

De Sint-Amandskerk in Roeselare opent op vrijdag 18 september de deuren voor de vierde tentoonstelling van Het Kunstuur. Je kan er 31 topwerken van 22 kunstenaars bezichtigen.