12 manieren waarop violist Yehudi Menuhin ijverde voor vrede

Precies 20 jaar geleden, op 12 maart 1999, stierf violist Yehudi Menuhin (1916-1999). Menuhin was niet alleen beroemd als muzikant, maar ook als voorvechter van mensenrechten. Zijn biograaf Humphrey Burton vatte het als volgt samen:

Menuhin was nooit alleen maar muzikant. Al van jongs af aan wou hij met zijn muziek de mensheid dienen.

Met deze 12 initiatieven probeerde een van de grootste violisten aller tijden te bouwen aan een betere wereld.

1. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vliegt Menuhin naar Engeland om voor Britse en Franse soldaten te spelen.
2. Na de bevrijding geeft hij concerten in Antwerpen, Brussel en Parijs. Hij reist naar het concentratiekamp van Bergen-Belsen om er te spelen voor overlevenden van de kampen en voor Duitse burgers. De pianist die hem vergezelt, is niemand minder dan Benjamin Britten.
3. Menuhin sluit zijn rondreis af met een optreden in Hamburg dat live op de radio komt. Hij staat erop het Vioolconcerto van Felix Mendelssohn te spelen, de joodse componist die sinds 1933 uit het Duitse repertoire was geschrapt.
4. Yehudi Menuhin was een van de eerste Joodse muzikanten die na het einde van WO II weer in Duitsland optrad, tot ongenoegen van veel slachtoffers van de jodenvervolging. Menuhin zelf noemde het een daad van verzoening.
5. In 1947 geeft hij in Berlijn twee concerten met dirigent Wilhelm Furtwängler, wiens positie tijdens het naziregime erg controversieel is.
6. In 1950 spreekt Menuhin zich tijdens een bezoek aan Zuid-Afrika uit tegen Apartheid. Hij wil alleen voor een publiek van blank én zwart spelen.
7. Na een bezoek aan Indië, in 1952, zamelt Menuhin mee geld in om er de hongersnood tegen te gaan.
8. Eind 1967 speelt Menuhin voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties ter gelegenheid van de 20ste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Samen met de Indiase sitar-virtuoos Ravi Shankar brengt hij een programma rond de toenadering tussen oost en west.
9. Tijdens een toespraak in Moskou, in 1972, hekelt hij de prangende situatie van kunstenaars zoals Mstislav Rostropovitch en Alexander Solzhenitsin. De tekst van de toespraak circuleert nadien clandestien.
10. Menuhin zet mee de schouders onder het project Live Music Now, dat concerten organiseert in ziekenhuizen, tehuizen en gevangenissen.
11. In 1991 houdt hij een opmerkelijke toespraak in het Israëlische Parlement. Hij roept op tot toenadering tussen Israëli’s en Palestijnen.
12.  In oktober 1996 dirigeert Menuhin een concert in Sarajevo, dat door een burgeroorlog verscheurd wordt.