17 verdachten van moord op jezuïeten in het vizier in El Salvador

De Vlaamse expat Ludo Van de Velde (° 1949, Lier) bevestigt dat het gerecht de laatste maanden actief op zoek is naar al of niet gewezen politieagenten en militairen. Hij woont sinds 1991 in El Salvador en werkte als regionale coördinator bij de Belgische ngo Volens. Na zijn pensioen - Volens hield eind 2011 noodgedwongen op te bestaan - bleef hij in het land. Sinds twee jaar woont Van de Velde samen met zijn Salvadoraanse vrouw Tere en hun dochters Elisa en Lupita in San Juan Opico op een dertigtal kilometer van de hoofdstad San Salvador.

Spaanse gerecht

Op vrijdag 5 februari werd begonnen met de gevangenneming van 17 door Interpol gezochte gewezen hoge militairen, die betrokken waren bij de moord op 6 jezuïeten en hun medewerksters in november 1989, zegt Ludo Van de Velde.  Omdat de slachtoffers Spanjaarden zijn, is het Spaanse gerecht al langer bezig hen voor het gerecht te brengen. Onder meer ook omdat een eerste oordeel over de materiële verantwoordelijken helemaal corrupt verlopen is. Gisteren ook besliste het gerecht in de VS om groen licht te geven voor de uitlevering aan Spanje van kolonel en voormalige viceminister van Openbare Veiligheid Inocente Orlando Montano.

Amnestiewet

De amnestiewet in El Salvador maakt het eigenlijk zo goed als onmogelijk om hier verder onderzoek te doen, legt Van de Velde uit.  Zowel de universiteit van de jezuïeten als de mensenrechtenorganisaties blijven erop aandringen dat de politie moet reageren op het aanhoudingsbevel van Interpol.  Voorlopig werd er nog maar een aantal aangehouden. Anderen waren vannacht niet in hun huis. Zijn ze op de vlucht of ondergedoken?

‘Gewone moorden’

Ludo Van de Velde: De advocaten van de militairen zeggen dat het illegaal is, want het zijn ‘gewone moorden’ en dat al over de feiten geoordeeld werd en dat de amnestiewet het onmogelijk maakt hen aan te houden.  Een van die militairen is nu ook parlementslid en dus ‘onschendbaar’. Hij zegt dat wonden nu opnieuw worden opengereten.  Die man weet niet waar de wonden werkelijk open liggen, al zoveel jaar, omdat de waarheid niet aan het licht komt, omdat de morele verantwoordelijken nooit voor de rechter zijn moeten verschijnen.

Hoog Gerechtshof

Omdat 5 van de 6 jezuïeten Spanjaarden waren, heeft het Spaanse gerecht de zaak geopend. Wat zal er nu gebeuren? Zullen de daders allemaal opgepakt worden? Zal de uitlevering aan Spanje doorgaan? Van de Velde: Dat hangt af van het Hoog Gerechtshof. Hoe zullen de huidige militaire chefs reageren en de gewezen paramilitaire groepen? Wat is de reactie van de mensenrechtenorganisaties? Hoe zullen de kerken reageren?

Eerste stap naar waarheid & gerechtigheid

Van de Velde ziet de recente aanhoudingen als een eerste stap zijn naar waarheid en gerechtigheid.  Pas dan kan er ook ‘vergeving’ komen en kunnen de wonden helen.  Deze zaak kan een nieuwe ruimte openen om de vele massamoorden en de ‘speciale gevallen’ (zoals de moord op aartsbisschop Oscar Arnulfo Romero) uiteindelijk uit te klaren. Het is belangrijk uit te kijken wat er nu zal gebeuren.

Voorlopig zijn slechts 4 van de 17 ex-militairen aangehouden. De overige dertien zijn nog altijd voortvluchtig. Intussen is wel nog een andere oud-militair aangehouden in de VS. Hij wordt straks aan Spanje uitgeleverd.