33 redenen om nederig te zijn als remedie tegen fraude

Diederik Stapel schokte in 2011 de wereld met grootschalige wetenschappelijke fraude. Kan nederigheid ons behoeden tegen de verleiding?

Sim D'Hertefelt

Het is natuurlijk gemakkelijk om de gevallen succesvolle wetenschapper te veroordelen als een hebzuchtig monster. Dan demoniseren we de mens en doen we alsof hij niets met ons te maken heeft.

Het jarenlange zelfonderzoek van Diederik Stapel leert dat er andere verklaringen zijn. Die dichter bij ons eigen hart komen. Je kon hem recent nog beluisteren in de podcastreeks Iemand op Radio 1.

Diederik Stapel © Pieter

Wat hem dreef, zo getuigt Stapel, is zijn onbegrensde behoefte aan esthetiek, orde en antwoorden in een chaotische wereld.

Wat ik aan het doen was in Groningen toen ik die data verzon: het mooier maken dan het is. … Als je wetenschapper bent, moet je niet alleen je gelijk, maar ook je ongelijk kunnen incasseren. … Wetenschap is niks voor mij omdat ik al te graag gelijk wilde hebben.

Herkenbaar? Als je je kan herkennen in de drijfveren, dan heb net als Diederik Stapel een remedie nodig tegen de verleiding van de fraude.

Zou dat de nederigheid kunnen zijn?

33 redenen om nederig te zijn

Anonieme wijsheid, verzameld door Dirk Hanssens osb voor De Kovel, monastiek tijdschrift.

Wie nederig is, voelt zich goed omringd en veilig. Immers, heeft niet het kleinste land ter wereld het meeste buitenland?
Een nederig mens kan nooit van zijn voetstuk vallen, omdat hij er simpelweg nooit op gaat staan.
Een nederig mens leeft met meer overgave en precies die overgave kan bevrijdend werken.
Wie nederig is, behoudt gemakkelijker stabiliteit en evenwicht in het leven.
Hoe ‘kleiner’ je bent, des te lastiger is het voor anderen om je ‘klein te krijgen’.
Hoe minder anderen van je verwachten, des te vrijer ben je om de dingen te doen die je hart verwarmen.
Hoe nederiger je bent, hoe dichter je bij jezelf staat en dat kan een rijker gevoelsleven opleveren.
Nederige mensen nemen genoegen met genoeg.
Hoe groter je ego, des te groter de kans dat je op een onplezierige manier geraakt wordt.
Wie nederig is, moet minder en mag meer.
Wie nederig is, verwacht weinig en wordt daardoor keer op keer aangenaam verrast.
Op wie nederig is zal men in de regel positiever reageren, want hij of zij daagt niet uit.
Nederige mensen zullen minder snel wennen aan verworvenheden en daardoor zullen ze hun ‘geschenken’ langer kunnen waarderen.
Nederige mensen streven minder naar macht en dat geeft ze meer macht over zichzelf en dat is een benijdenswaardige positie.
Nederige mensen zijn eerlijker bij geschillen. Ze laten hun blik immers niet vertroebelen door reputaties en nog minder door eigendunk.
Wie nederig is, zal minder snel oordelen en dat is voor zowel hemzelf als anderen een prettige eigenschap.
Wie nederig is, verliest zichzelf niet zo snel in extreme reacties.
Wie nederig is, gunt anderen meer (ruimte).
Hoe nederiger je bent, des te minder bevestiging door anderen heb je nodig en dat maakt je minder afhankelijk en dus vrijer.
De nederige zoekt de fout niet meteen en automatisch bij een ander en dat is een zegen voor degenen die met die nederige te maken hebben.
Nederige mensen kennen minder onnodige spanningen en dat kan voor zowel het lichaam als de geest een zalige gemoedsrust opleveren.
Wie nederig is, zal zich minder snel ergeren aan anderen.
Nederigheid werkt verbroederend. Hooghartigheid leidt tot gevoelsmatige eenzaamheid.
Wie nederig is, verdwaalt minder snel tussen wie hij is en wie hij had willen zijn.
Nederige mensen vragen zich af wat het leven met hen wil in plaats van wat zij met het leven zouden willen. Het verschil tussen die twee is het onderscheid tussen ontspanning en spanning.
Wie nederig is, kan beter relativeren.
Mensen die nederig zijn, rekenen zich niet rijk, maar voelen zich rijk.
Nederige mensen kunnen beter vertrouwen op hun intuïtie: er zit minder ruis op de lijn.
De nederige hoeft niet voortdurend de situatie te beheersen of te controleren en dat betekent winst aan energie.
Nederige mensen staan dichter bij anderen en daardoor zijn ze begripvoller. Ze staan ook dichter bij zichzelf, waardoor ze nauwelijks last hebben van wat een ander als gezichtsverlies zou ervaren.
Wie nederig is zal niet afhankelijk zijn van waardering.
Nederige mensen zijn minder afhankelijk van de resultaten van hun inspanningen. Ze laten zich dus minder snel ontmoedigen bij tegenslag.
De echte nederige is nederig van hart. Immers, wie alleen maar nederig is in zijn hoofd zal weinig merken van de voordelen van de nederigheid.