4 beelden van Timothy Schmalz, huiskunstenaar van Vaticaan

#1 Dakloze Jezus

Zijn ‘Dakloze Jezus’ ging na een passage op het Sint-Pietersplein in Rome de wereld rond. Schmalz reproduceerde het beeld in verschillende formaten, zodat het zowel in shelters en kerken als in de openbare ruimte wereldwijd te zien is, onder meer op 100 openbare plaatsen. Het kreeg ook een vaste plek binnen de muren van het Vaticaan.

#2 Engelen onder vluchtelingen

Het tweede werk van Schmalz dat permanent in het Vaticaan geïnstalleerd werd, was ‘Angels Unawares’. Het trekt sinds 2019 de aandacht op het drukbezochte Sint-Pietersplein, waar het dialogeert met de colonnade van Bernini: 140 figuren (vluchtelingen door de eeuwen heen) voor de 140 zuilen, twee engelenvleugels voor de collonade-armen die de wereld omhelzen. De boodschap van het werk refereert aan Hebreeën 13,2: ‘Vergeet de gastvrijheid niet; door haar hebben sommigen zonder het te weten engelen onthaald.’ 

#3 Bedelend beeld

In september 2022 huldigde paus Franciscus opnieuw een beeld van de Canadese kunstenaar in: ‘Sheltering’. Een duif vliegt over een liggende figuur en drapeert een deken over hem heen. Voor de gelegenheid was het werk op een verhoog gezet, maar eigenlijk moet het op de grond liggen.

Het is de bedoeling dat mensen op het werk neerkijken, net zoals ze meestal doen op bedelaars.

Je kan de gebeeldhouwde bedelaar ook echt een aalmoes geven. Via een QR-code kan je een bedrag storten op een vzw die huizen bouwt voor daklozen.

#4 Schreeuw tegen mensenhandel

Onlangs zegende de paus dan weer een replica van de meterslange beeldengroep 'Laat de onderdrukten vrij'. Het werk kaart mensenhandel en slavernij aan. We zien de door paus Franciscus heilig verklaarde Josephine Bakhita, die een luik opent waaruit mensen ontsnappen naar de vrijheid. In het beeld verwerkte de kunstenaar ruim 100 figuren, en verschillende vormen van hedendaagse mensenhandel: van organenhandel tot prostitutie en andere dwangarbeid.

Net als ‘Angels Unawares’ kwam het beeld er op bestelling van het Vaticaan. Het werd op 29 juni geïnstalleerd bij de kerk van Sint-Franciscus van Assisi in het Noord-Italiaanse Schio.

Wie is Timothy Schmalz?

Schmalz is al bijna 30 jaar beeldhouwer. Christelijke thema’s kenmerken het leeuwendeel van zijn werk, dat hij omschrijft als visuele gebeden. Het is figuratief werk met een sterke sociale boodschap, geëngageerde kunst, die niet veel uitleg nodig heeft. Schmalz: ‘In kerken kun je veel kunst vinden, maar meestal geeft ze de indruk dat de grootheid van de kerk en het christendom verleden tijd zijn.’

‘Hedendaagse kunst toont de relevantie van de kerk en het christendom voor vandaag.’

De kunstenaar werkt het liefst met brons. ‘Ik werk met een materie en met onderwerpen die mij als sterfelijke mens ver overstijgen. Dat maakt me nederig tegenover het gecreëerde werk. Ik voel me dan, met de woorden van de heilige Franciscus, helemaal een ‘instrument’.’

Het onlangs in Schio geïnstalleerde werk 'Laat de onderdrukten vrij' is geïnspireerd op Jesaja 58 vers 6: ‘Is dit niet het soort vasten dat Ik gekozen heb: om de ketenen van onrecht los te maken en de koorden van het juk los te maken, om de verdrukten te bevrijden en elk juk te verbreken?’

‘Als je even stilstaat bij mensenhandel vandaag, dan besef je dat we vandaag eigenlijk net zo wreed zijn als toen.

Schmalz: ‘Alleen is die vandaag nog meer verdoken. Daarom laat ik mijn figuren uit een kelder komen.’