Deze 5 trends veranderen de Kerk van binnenuit

Trend #1: Opkomst van een generatie die muren afbreekt

In de Verenigde Staten, zo schrijft Jonathan Merritt (zelf zoon van een toonaangevende baptistische kerkleider), maakt het vandaag niet veel meer uit welke denominatie je als christen precies aanhangt. In vorige generaties werd een huwelijk tussen een baptist en een methodist nog als interreligieus beschouwd.

Vandaag zijn de onderlinge verschillen hun splijtkracht kwijt.

Bij ons valt dit verschil niet zo op, omdat er geen grote denominaties zijn behalve de katholieke. Toch kun je een gelijkaardige trend waarnemen. Katholieken noemen zich liever christen dan katholiek. Denk ook maar aan de manier waarop de katholieke Kerk in 2017 kerkhervormer Martin Luther herdacht. En breder staan veel gelovigen open voor ideeën uit andere tradities die hen in hun eigen geloof versterken.

Trend #2: Van ik-gericht naar missionair

In de protestantse stromingen die Merritt het beste kent, waren activiteiten in de jaren ‘90 vooral gericht naar het gelovig samenbrengen van het eigen publiek. Vandaag zijn er minder activiteiten, maar ze zijn meer gericht op het bereiken van een nieuw publiek, zo stelt hij, bijvoorbeeld via uitdrukkelijk missionaire en sociale actie.

Bij ons stond het katholieke verenigingsleven in de jaren ‘90 nog heel sterk. Het was zowel gericht op het bijeenbrengen van het eigen publiek als op de zorg voor kwetsbare mensen binnen én buiten de Kerk.

Vandaag zijn ook bij ons hier en daar al tekenen te zien van een Kerk die open en dienstbaar het evangelie doorgeeft.

Enkele succesvolle initiatieven in parochies en bewegingen combineren de zorg voor armen en kwetsbaren met een missionaire uitstraling die zowel vrijwilligers, hulpvragers en vooral ook jonge mensen enthousiasmeert.

Trend #3: Christenen durven te twijfelen

Als reactie op het 20ste-eeuwse rationalisme gingen heel wat protestantse denominaties zich uitputten in het verzamelen van bewijzen voor het geloof, schrijft Merritt. Vandaag is twijfel toegelaten. Meer zelfs, een intellectuele worsteling doormaken en vragen stellen, kunnen een springplank zijn maar een meer authentiek geloof.

Ook in de katholieke Kerk was er lange tijd weinig ruimte voor twijfel, hoewel heel wat mystieke denkers altijd de waarde van de twijfel en de worsteling erkend hebben.

In een almaar complexere wereld daagt het geloof in toenemende mate uit om persoonlijk tot onderscheiding te komen, geholpen door de traditie.

Trend #4: Evangelie weer centraal

Het kan paradoxaal lijken, maar terwijl veel christenen de twijfel toelaten, nemen het evangelie als leidraad. Merritt stelt sinds het begin van deze eeuw een vernieuwde interesse vast in het ontdekken en begrijpen van het evangelie.

Christenen willen weten wat het evangelie nu eigenlijk betekent, en wat niet.

Merritt voelt zich in dit aanvoelen gesterkt door het aantal nieuwe boeken over de Bijbel op de markt. Niet allemaal vanuit het geloof benaderd, overigens. Hij wordt daarin bijgetreden door Gabe Lyons(Q Ideas) die stelt dat voor een nieuwe generatie christenen het evangelie de bottomline is van de Bijbel en de motivatie voor al wat ze doen.

Trend #5: Ongebonden en partijloos

In de Verenigde Staten waren christenen lange tijd kritiekloos verdeeld over de 2 grote partijen van het land: conservatieve gelovigen stemden Republikeins en progressieve Democratisch. Zo simpel ligt het niet meer, volgens Merritt.

Dat leidt tot de vaststelling dat christenen misschien wel de voorhoede zijn van nieuwe religieuze, sociale en politieke ordeningen die oude tegenstellingen overstijgen.

Merritt besluit hoopvol: als dit waar is, staan we misschien op de drempel van een culturele vernieuwing.

Herken jij deze trends in de Kerk of zie je er andere? Reageer in een veld hieronder. (Daarvoor moet je geregistreerd en aangemeld zijn.)