5 weergaloze gedachten van een mystica die ergernis oproept

In een boekje over 20 mystici slaagt theoloog Arjan Broers er zelfs niet in om een gewoon hoofdstuk aan Simone Weil te wijden. Hij schrijft haar een brief waarin hij zijn ergernis over haar uitdrukt vanwege haar extreem ascetische leven. Jammer. Ze is heus niet de enige briljante denker van wie je misschien beter de teksten kan lezen dan de biografie. 

Een korte levensschets vind je ook in de nieuwe bloemlezing Leven op de rand van de wereld. Maar het boekje werpt ook een ander licht op Simone Weil. Het licht van haar hartstochtelijke verlangen naar het eeuwige en het absolute uitgedrukt in weergaloze religieuze gedachten. De heldere kaderteksten van Lieven De Maeyer helpen je om de korte citaten te plaatsen in het geheel van Weils denken.  

We kozen 5 gedachten als kennismaking. [lees verder onder de foto]

1 De wereld is een metafoor

Het hele universum is slechts een grote metafoor. 

De grondslag van de mythologie is dat het universum een metafoor is voor goddelijke waarheden. 

We moeten het besef van de metafoor in de werkelijkheid terugvinden. Zo niet verliest het verhaal van Christus (bijvoorbeeld) zijn werkelijkheid, of zijn betekenis.

Het gaat erom, zo veel mogelijk, het dagelijkse leven zelf om te vormen tot een metafoor met een goddelijke betekenis, tot een parabel.

2 Verlangen en begeerte onderscheiden

Het enige absolute in ons is het verlangen. Het is dan ook passend het te richten naar het enige wezen dat absoluut is, God.

Loutering is het scheiden van het goede en de begeerte.

Het gaat erom alles wat we waardevol vinden te rangschikken in overeenstemming met ons verlangen, en daarvoor moeten we onze volledige aandacht richten op het lege, zuivere verlangen.

Zo kunnen we ook alleen maar ons verlangen onthechten van alles wat hier als goed beschouwd wordt en wachten. De ervaring leert dat dit wachten wordt beloond.

3 Het sociale ontstijgen

Enkel door binnen te gaan in het transcendente, het bovennatuurlijke, het authentiek spirituele, kan de mens het sociale ontstijgen.

De collectiviteit is op alle gebieden machtiger dan het individu, behalve op één gebied: het denken. Een groep mensen kan zelfs nog geen som oplossen.

4 Waarheid is universeel

Zich een beeld vormen van de eenheid van de verschillende tradities, niet door de elementen samen te brengen die ze gemeenschappelijk hebben, maar door de essentie te vatten van wat specifiek is aan elk van hen. Het is één en dezelfde essentie.

5 Ongeloof werkt louterend

Gezien we nu feitelijk in een tijd van ongelovigheid leven, waarom zouden we de louterende werking van het ongeloof nog negeren? Ik ken die werking uit eigen ervaring. 

Religie als bron van troost is een obstakel voor het ware geloof, en in die zin is het atheïsme een loutering. Ik moet atheïstisch zijn met dat deel van mezelf dat niet voor God gemaakt is. 

Geïnteresseerd?

Simone Weil. Lieven De Maeyer (red.). Leven op de rand van de wereld. Carmelitana, 2018, ISBN 9789492434159, 103 pagina’s, 14,90 euro. Bestel via Kerknet