500 jaar jezuïeten - 3 kijkkasten lichten tip van de sluier

In de Sint-Pieter en Pauluskerk in Mechelen leidt een expo met 3 kijkkasten en enkele panelen je binnen in de ignatiaanse geschiedenis.

In 1521, precies 500 jaar geleden, begon Ignatius van Loyola een nieuw leven. Een kanonbal hield de jonge militair maandenlang aan bed gekluisterd. Tijd genoeg om na te denken wat hij met zijn leven wilde doen. Iets helemaal anders, zo bleek, want hij werd blij van de gedachte om te kiezen voor God. Algauw kreeg Ignatius metgezellen en zag de Sociëteit van Jezus, alias de jezuïetenorde, het licht.

Erfgoedspecialist Eugène van Deutekom gaf 5 eeuwen geschiedenis vorm in 3 kijkkasten, oftewel 36 vakjes. De eerste kast gaat over het leven van de stichter en het ontstaan van de orde, de tweede over jezuïeten die een belangrijke rol speelden als wetenschapper of als heilige en de derde over de speerpunten van de orde vandaag, waaronder het werk voor vluchtelingen.

Nog tot 27 november (dinsdag tot zondag, 13 tot 16 uur) staat de tentoonstelling in de Sint-Pieter en Pauluskerk op de Veemarkt, de voormalige Xaveriuskerk die behoorde tot het klooster waar Sint-Jan Berchmans in 1616 intrad. De reizende tentoonstelling is er aangevuld met enkele panelen over de inworteling van de jezuïeten in Mechelen.

Voorsmaakje

#1 Opleiding • Een jonge man die jezuïet wil worden begint met een tweejarig noviciaat. Na afloop legt de novice de eeuwige geloften af, gevolgd door de opleiding met filosofie en theologie. De dagelijkse leiding in de huizen is in handen van een overste (superior), bijgestaan door een ‘minister’, die verantwoordelijk is voor de praktische gang van zaken.

Op de foto links – vakje 10 van de tentoonstelling – zie je onder meer het bordje dat de overste, net als de andere kloosterlingen, aan zijn deur had om aan te geven waar hij heen was. Aan een touwtje hangt een pen die in het gaatje naast de juiste plek werd geprikt.

#2 Missie • Door de eeuwen heen trokken heel wat jezuïeten naar het Westen, Oosten en Zuiden om het evangelie te verkondigen. Op de foto’s herkennen we:

Pieter-Jan De Smet (1801-1873) uit Dendermonde, missionaris bij de Indianen. Hij verbleef onder primitieve omstandigheden bij Indianenstammen. Hij respecteerde hun cultuur en hun rechten als oorspronkelijke bewoners.
Constant Lievens (1856-1893) uit Moorslede. Lievens gaat naar India waar hij zijn opleiding afmaakt en talen leert. In de regio Ranchi wordt hij de grote verdediger van de uitgebuite kastelozen. Zijn tomeloze inzet, het vele reizen en het klimaat hebben hem gesloopt. Uitgeput keert hij terug naar België en sterft, 37 jaar jong. Daarover gaat ook de strip van Jef Nys, De reus van Bengalen.

#3 Speerpunt vluchtelingenwerk • In 2019 gaf de paus aan de jezuïeten een zending voor de komende 10 jaar, verwoord in 4 speerpunten. Eén daarvan is de zorg voor vluchtelingen, armen en uitgestotenen. Op de foto zien we:

het wapenschild van kardinaal Michael Czerny, een boot met vluchtelingen op de golven. Zijn borstkruis is uit het hout van een gestrande vluchtelingenboot gesneden.
pater Tony Cornoedus met vluchtelingen in Griekenland.
borduurwerk uit 1992, een geschenk van de Vietnamese Boat People in Maleisië aan pater Jan Stuyt, die 3 jaar in kampen voor Vietnamese bootvluchtelingen werkte.

Op QR-codes bij de tentoonstelling vind je nog een schat aan informatie, en onder meer deze recente animatiefilm over het leven van Sint-Ignatius.