7 Bijbelse vragen aan Raf Walschaerts – Wist je dat hij eigenlijk Rafaël heet? En z'n broer Michaël?

Raf Walschaerts loopt tegen de zestig aan, maar koestert nog altijd het kind in zichzelf, dat op het podium alle ruimte krijgt. Samen met zijn broer Mich speelt hij al dertig jaar alle Vlaamse podia plat, terwijl hij daarnaast samen met zijn vrouw Katrien De Bruycker begonnen is met het kleutertheatergezelschap Klein Drama.

#1 Wat is je naam? (Lucas 8,30)

Raf Walschaerts • Officieel heet ik niet Raf maar Rafaël. De afkorting werd niet toegelaten door de ambtenaar van de burgerlijke stand, heb ik altijd gehoord. Bij de geboorte van mijn broer hebben ze dus maar meteen voor Michaël gekozen. Maar we werden altijd Raf en Mich genoemd.

Mijn naam kan staan voor Rote Armee Fraktion of Royal Air Force, dezelfde afkorting voor een wereld van verschil. Maar eigenlijk sta ik nu pas voor het eerst stil bij de echte betekenis van mijn naam. De naam betekent zoveel als ‘die door God genezen is’. Rafaël is een van de aartsengelen in de Bijbel. Hij wordt zelf een genezer (in het verhaal van Tobit, ndr.). Dat vind ik wel mooi. Heel af en toe kun je vanaf het podium een toeschouwer zo raken, dat het echt helend kan zijn.

Bij de geboorte van onze jongere zus hadden onze ouders duidelijk andere inspiratiebronnen, want zij heet Joyce.

#2 Wat zie je? (Marcus 8,23)

Ik schrijf al dertig jaar naast Kommil Foo ook voorstellingen voor kleuters. Heel inspirerend: terug naar de eenvoud! Nu bij de eerste voorstelling van Klein Drama, Morgen is één keer slapen(ook in boekvorm verschenen), kiezen we nog meer voor die eenvoud. Terwijl actrice Elena Peeters speelt, observeren Katrien en ik ons kleuterpubliek. Om dan telkens opnieuw te beseffen dat de grootste eenvoud de grootste impact genereert bij kleuters. Een verhaal over kopje koffie op tafel kan genoeg zijn.

Ooit was ik met mijn petekind van vier naar de Efteling. Voor het huisje van Roodkapje en de Wolf was ik het verhaal aan het vertellen, toen ik plotseling merkte dat hij niet meer naast mij stond. Na wat zoeken vond ik hem op zijn hurken, wijzend naar de grond. Hij had een wormpje gevonden. Snap je? In dat fantastische sprookjespark was zijn verwondering geprikkeld door iets wat mij totaal ontgaan was. Kleuters zien veel meer dan volwassenen.

#3 Waar zijt gij? (Genesis 3,9)

In die vraag hoor ik een sterk ethisch appel. Waar is uw menselijkheid? Ik denk daar veel over na de laatste tijd. Waar blijf ik ik tegenover de gruwel in Gaza en Oekraïne? Zoekend en dwalend in een moeras van zeer uitgesproken gepolariseerde meningen en de tranen uit mijn ogen wrijvend als ik zie wat mensen elkaar kunnen aandoen. Ik kan me daar heel machteloos bij voelen.

#4 Waarover praat je veel? (Lucas 24,17)

Ik ben een echte babbelaar en ben altijd heel nieuwsgierig naar het verhaal van de ander. Misschien schemert daar nog iets door van mijn psychologiestudies… Ogenschijnlijk ben ik een andere richting uitgegaan, maar in het theater ben ik toch nog altijd met de mens bezig: waar mensen zijn wordt gemenst. In onze shows zijn we niet bang om onze eigen kwetsbaarheid te tonen en onze manier van spelen is echt op communicatie met het publiek gericht.

Mijn favoriete hobby is lang één op één dineren en urenlang praten. Een onderwerp dat geregeld ter sprake komt in gesprekken met mijn broer, is de parabel van de verloren zoon. De oudste zoon die alles perfect doet en de jongste die het hele bezit verbrast en bij zijn thuiskomst geen uitbrander maar een feest krijgt van zijn vader. Dat verhaal laat de lezer in opperste verwarring achter. Samen met die oudste zoon begrijpen we er niets van: komt die beloning hém niet toe?!

Het is zo’n verhaal dat je dwingt om kant te kiezen. Met wie van de personages sympathiseer je? Maar misschien kunnen we onszelf wel in hen allemaal een beetje herkennen en is het leven minder zwart-wit dan het vaak wordt voorgesteld. 

#5 Wat zoek je? (Johannes 1,38)

De waarheid. Ik weet het: dat klinkt heel verheven. Ik zou graag klaar zien in de conflicten van onze tijd. Ze zijn zo complex. Er zijn zoveel grijstinten en nuances. Onze tijd neigt dan ook naar simplificatie en zwart-wit-voorstellingen. Maar die brengen ons juist verder van het totale plaatje, denk ik. Er moet twijfel en nuance zijn, maar kan ik het daarin uithouden? Niet makkelijk.

#6 Moet ik op mijn broer passen? (Genesis 4,9)

Op het podium is Mich meestal het ongeleid projectiel en lijk ik de beheerste versie, maar in het echte leven is het net omgekeerd. Hij de brave en ik de dwaze zoon. Misschien moet Mich dus meer op mij passen dan omgekeerd.

Al dertig jaar spelen we vier voorstellingen per week en schrijven we samen nieuwe shows. Het is echt een cadeau om zoiets met je broer te kunnen doen. We hebben zo weinig woorden nodig om elkaar te verstaan.

We lijken wel een gelukkig getrouwd stel, dat al twintig jaar precies weet hoe we irrationele uitbarstingen kunnen vermijden. We kennen elkaars nooduitgang. Puur artistiek kunnen we elkaar niet kwetsen, omdat die kwetsbaarheid net deel is van het artistiek proces. Als ik iets laat horen, zal Mich altijd proberen te begrijpen wat ik bedoel. En als een idee uiteindelijk toch niets blijkt te zijn, dan kan ik het ook afvoeren. We hoeven geen gelijk te krijgen bij elkaar.

#7 Waar zou jij je leven voor geven? (Matteüs 16,26)

Hopelijk voor mijn geliefden, maar misschien nemen instinct of angst het op dat moment toch over, wie weet dat? Het doet me denken aan een liedje van Tom Waits:Big Joe and Phantom 309, dat gaat over een trucker die zijn stuur omgooit om een aanrijding met een klas kinderen te vermijden, en daarbij zelf om het leven komt. Prachtig nummer, moet je eens beluisteren.

Voor mijn gitaar? Nee, hoor! Ik heb er wel eens een maand mijn rijbewijs voor gegeven. Na een optreden in het Zuiderpershuis besefte ik bij het buitenrijden van de Kennedytunnel dat ik mijn gitaar had laten staan op de loskade. Ik ben door de kleine tunnel terug geraasd om haar op te halen en had zoveel boetes dat ik een maand mijn rijbewijs kwijt was. Dat had ik er wel voor over.