Adelbert Denaux: ‘In Brugge zie je Maria werkelijk overal’

Kanunnik Adelbert Denaux (°1938, Brugge) is emeritus hoogleraar exegese van het Nieuwe Testament aan de KU Leuven en voormalig decaan van de Faculteit Katholieke Theologie van de Universiteit van Tilburg. Hij zette zich jarenlang in voor de toenadering tussen de anglicaanse en de rooms-katholieke Kerk. Sinds kort is hij voorzitter van de vzw Brugge Mariastad. In een gesprek met Tertio-redacteur Frederique Vanneuville bevestigt hij volmondig dat al wie een mariale devotie koestert zijn hartje meer dan kan ophalen in de West-Vlaamse hoofdstad. En dat al lang voordat de stad in 1954 werd toegewijd aan het Onbevlekte Hart van Maria.

Ik ben van jongs af vertrouwd met Mariabeelden, getuigt Adelbert Denaux. In mijn ouderlijke woning in de Brugse Sint-Kristoffelstraat stond er één in een gevelnis. Mijn ouders hebben het huis zo laten bouwen in de jaren 1930, trouw aan de nauwe band die Brugge van oudsher heeft met Maria.

Eeuwenlang leefde er bij de Brugse bevolking een sterke Mariadevotie, ondersteund door de lokale overheid. Adelbert Denaux

Vandaag is de interesse voor de Mariabeelden vooral gemotiveerd door erfgoedzorg. De vzw Brugge Mariastad helpt dat patrimonium zo goed mogelijk in stand te houden door alle Mariabeelden, -nissen en -kapellen in de stad op te volgen. Zo zorgen we ervoor dat ze waar nodig gerestaureerd, vervangen en versierd worden en verzamelen we er info over. De beelden kopen we aan of ze worden aan de vzw geschonken door particulieren of kloosters.

Bescherming

Wanneer we de eigenaars van een huis met een lege nis aanspreken met het verzoek daar een Mariabeeld te mogen plaatsen, gaan ze daar meestal op in, vertelt Denaux. Slechts een kleine minderheid kiest voor een profaan beeld. Het oude idee dat je met zo’n beeld de bescherming van Maria afroept over het huis en zijn bewoners, blijkt er bij veel mensen nog in te zitten. Ook wie verder niets met kerk en geloof te maken heeft, toont doorgaans respect voor die traditie. Voor de inwijding van een nieuw Mariabeeld nodigen we de bewoners en de omwonenden uit. Meestal zijn er 20 à 25 mensen aanwezig. We zorgen voor een korte ceremonie met een gebedsmoment en een kunsthistorische uitleg over het betreffende beeld en de locatie.

Maria Tenhemelopneming

Over het hoogfeest van de Tenhemelopneming van Maria van donderdag 15 augustus zegt Denaux: In de Bijbel vind je voorbeelden van mensen die al in dit leven hebben gedeeld in de goddelijke heerlijkheid – denk aan de tenhemelopneming van Henoch en van Elia, aan Stefanus die tijdens zijn terechtstelling de Heer ‘staande aan Gods rechterhand’ ziet, aan de ‘goede moordenaar’ aan wie Jezus zegt dat hij ‘vandaag nog’ met Hem in het paradijs zal zijn. Welnu, omdat Maria geestelijk en lijfelijk zozeer met haar Zoon verbonden is, heeft de christelijke traditie gesteld dat ze al aan het einde van haar leven onmiddellijk deelde in Jezus’ heerlijkheid. Pius XII definieerde het in 1950 zo dat ‘de onbevlekte moeder van God, altijd Maagd, na het voltooien van haar aardse levensloop met lichaam en ziel werd opgenomen in de hemelse heerlijkheid’. Die formulering van het dogma is voorzichtig. Het doet geen uitspraak over het feit of de wijze van haar dood, evenmin is er sprake van ‘verrijzen’. Wel wordt Gods werking in Maria geprezen. Als moeder van de Heer gaat zij ons voor in de vreugde, schoonheid, liefde, volheid… van de goddelijke heerlijkheid.

Maria is reeds ter bestemming en dat is een bron van hoop en bemoediging voor elke christen. Het feest van Maria Tenhemelopneming opent dat perspectief. Adelbert Denaux

• Lees het integrale interview van Frederique Vanneuville met de Brugse kanunnik Adelbert Denaux maakte voor de rubriek 'Achterkrant' in Tertio nr. 1018 van woensdag 14 augustus 2019.
• Lees meer over de werking van de vzw Brugge Mariastad, die in 1974 werd opgericht voor de instandhouding van het Brugse mariale erfgoed.
• Voor een gratis proefnummer van of een abonnement op Tertio.