Armeens-apostolische kerk in Brussel 30 jaar oud

Vandaag dag op dag dertig jaar geleden, op zondag 6 mei 1990, wijdde de toenmalige katholikos van alle Armeniërs en allerhoogste patriarchVazken I (1908-1994) in Kindermansstraat in de Brusselse gemeente Elsene een gloednieuw kerkgebouw in: de Maria Magdalenakerk van de Armeens-apostolische Kerk in België. Zadik Avedikian was er toen als jonge priester ook al bij, en vertegenwoordigde er de geloofsgenoten uit Frankrijk. Hij besefte toen ongetwijfeld nog niet dat hij een twintigtal jaar later rector van dezelfde kerk zou worden en dat hij dertig jaar later nog altijd de Armeens-apostolische Kerk in ons land zou leiden en vertegenwoordigen.

Er zijn momenteel ongeveer dertigduizend Armeniërs in ons land.

Diaspora

Er waren natuurlijk altijd al her en der Armeniërs in West-Europa: vooral allerlei handelaars. Maar met de Armeense Genocide tijdens en net na de Eerste Wereldoorlog, kwam een ware diaspora op gang: duizenden getraumatiseerde families vestigden zich onder meer in verschillende Europese landen en de VS. De Armeense gemeenschap in Frankrijk is de bekendste: het gaat om ruim een half miljoen mensen met grote namen als zanger Charles Aznavour, voormalig eerste minister Édouard Balladur, de beruchte actrice Catherine Rstakian (beter bekend onder de naam van haar echtgenoot: Catherine Robbe-Grillet), judokampioen Bernard Tchoullouyan, cineast Michaël Vartan, noem maar op.

Turkije

Eerst was de gemeenschap in België beperkt tot zowat honderdvijftig families, maar zij groeide toen ook in het moderne Turkije christelijke minderheden om de haverklap vervolgd en op de vlucht gejaagd werden, vertelt Avedikian. In de jaren 1960 bijvoorbeeld was er geregeld agressie tegen burgers van Armeense of Griekse origine in Istanbul. Bovendien weken talloze Armeniërs uit de diaspora in Libanon, Irak of Iran omwille van oorlogen of islamitische machtsgrepen naar Europa uit. En na de verwoestende aardbeving in Armenië op 7 december 1988 en het uiteenvallen van de  Sovjetunie in de daaropvolgende jaren, zijn nog vele families Armenië zelf of de grensgebieden in Iran of Turkije ontvlucht. 

 Soms hadden zij culturele gebruiken van de Koerden overgenomen en moesten ze daarom weer op de vlucht. Zadik Avedikian

Armeens nationalisme

 Er zijn onder de Armeniërs wel wat protestanten en een paar zeldzame katholieken, maar de meeste Armeniërs behoren als van nature tot de Armeens-apostolische Kerk. Deze onafhankelijke oriëntaals-orthodoxe Kerk wordt apostolisch genoemd omdat Armenië volgens de overlevering werd gekerstend door de apostelen Thaddeüs en Bartholomeüs. In elk geval werd het christendom al in 301 staatsgodsdienst in het koninkrijk Armenië – dat is ruim een decennium vroeger dan de bekering van keizer Constantijn tot het christendom en tachtig jaar voor keizer Theodosius de heidense erediensten in het Romeinse Rijk verbood. De Armeens-apostolische geloofsbelijdenis en eredienst is voor de Armeniërs een vorm van nationalisme, legt Avedikian uit.

Kopie van tiende-eeuwse kerk

Wij blijven erg dankbaar dat wij in pakweg Kortrijk of Luik voor onze eredienst welkom blijven in katholieke kerken, zegt Avedikian. Maar omdat het aantal Armeniërs overal in België en vooral dan in Brussel merkelijk was toegenomen, werd medio jaren 1980 begonnen met de bouw van een eigen kerkgebouw. Het postmoderne ontwerp van architect Haik Mardikian en ingenieur Jacques Kupélian is geïnspireerd op de Heilig Kruiskerk op het eiland Akdamar in het Van-meer in Oost-Anatolië: een Grieks kruis als grondplan, met een toren op de centrale koepel. En hoewel vele gelovigen het liturgische Armeens niet meer zo goed beheersen, trekken de langgerekte erediensten er altijd veel volk.

Onze liturgische taal is een beetje Latijn voor de mensen, maar zij blijven eraan gehecht. Zadik Avedikian

Het feestconcert van vanavond gaat omwille van de coronamaatregelen natuurlijk zonder publiek door, maar vanaf 19 uur is er een livestream via de Facebookpagina van Zadik Avedikian.

Volg hier het jubileumconcert in livestream.