Bart Bode: ‘Romero en Helder Camara waren mijn jeugdhelden’

Bedrijfsleiders maken wel vaker op het einde van hun loopbaan tijd voor een vrijwillig engagement voor het goede doel. Maar bij Bart Bode ligt het nog anders. Hij stond ook al aan de wieg van Ecokerk, ruim 10 jaar geleden. Bode is namelijk gepokt en gemazeld in Broederlijk Delen. Toen hij rond zijn 50ste een nieuwe uitdaging zocht, kwam hij eerst bij ODE [Organisatie voor Duurzame Energie] terecht en van daaruit bij VWEA [Vlaamse WindEnergie Associatie]. Met die ervaring in de bedrijfswereld trekt hij opnieuw naar zijn roots.

Lees het interview onder de presentatie van Bart Bodes loopbaan.

Je bent volop met de uitbouw van windenergie bezig. Waarom neem je Ecokerk erbij?

Bart Bode • Ik ben lokaal altijd actief gebleven. Bij VWEA vindt men het een positief en complementair initiatief. Toen de bisschoppen in november te kennen gaven niet meer te beleggen in fossiele brandstoffen, dacht men dat ik al begonnen was! Maar die dynamiek is dus volop bezig en daar verheug ik me in.

Waar droom je van met Ecokerk?

Als we een deel van Laudato Si’ kunnen waarmaken, is dat al heel wat. De encycliek van paus Franciscus is een prachtig werkprogramma op diverse niveaus. Met Ecokerk willen we permanent impulsen geven om de integrale ecologie mee waar te maken.

• met ecospiritualiteit: De Bijbel, andere christelijke bronnen en de sociale leer van de Kerk, vooral Laudato Si’, inspireren tot een ecologische levensstijl en ethiek van het genoeg
• met ecopraktijk: concrete tips en initiatieven voor een duurzame werking van organisaties, parochies, instellingen, gezinnen
• met deelname aan het maatschappelijk debat en politieke actie

We rekenen voor dit alles op vrijwilligers en hopen ze ook te ondersteunen via de verdere uitbouw van diocesane steunpunten voor Ecokerk. Een hele boterham dus, en dat met heel weinig middelen.

Is het nog niet te laat voor onze planeet?

We hebben redenen om uitermate bezorgd te zijn, inderdaad. De klimaatdoelstellingen zijn zo urgent, dat we niet meer mogen talmen. Maar in het Westen zien we nog altijd weinig effecten, in tegenstelling tot het Zuiden. Voor ons blijft het nog (even) een ver van mijn bed show. Maar dat blijft niet duren. Op korte termijn zouden we problemen kunnen krijgen met waterbevoorrading. Ja, ondanks de regen.

De omslag van fossiele naar hernieuwbare brandstoffen is cruciaal. Daarom ben ik zo’n fan van wind, want die is in Vlaanderen ruimschoots voorhanden. En helemaal gratis!

Kan technologie alles oplossen?

Toen ik bij ODE begon, stond ik versteld van de technologische mogelijkheden. Waw, wat een openbaring!

Maar paus Franciscus stelt in Laudato Si’ terecht dat we niet alles van de technologie mogen verwachten. We moeten een levenskeuze maken. We zullen een stuk comfort moeten afstaan of verleggen. Daarvoor heb je de ondersteuning van een groep nodig. Daartoe willen we met Ecokerk impulsen geven.

Onze inspanningen om het milieu te sparen, staan niet los van onze bezorgdheid over vluchtelingen. De redenen waarom zij op de vlucht slaan, hebben direct en indirect heel vaak met ecologie te maken.

• Ontdek de tips van Ecokerk om je - ook in de vastentijd - te oefenen in een authentieke en sobere levensstijl.

Wat betekent de encycliek Laudato Si’ voor jou?

Lange tijd werd gedacht dat de ecologische bezorgdheid van ngo’s een hype was, een modieuze manier om hun minder hippe boodschap van ontwikkeling aan de man te brengen. Laudato Si’ was een mijlpaal. Ik voelde toen heel sterk: Eindelijk! 

Na de klimaatconferentie in Rio in 1992 hadden we bij Broederlijk Delen ingezien dat de sociale leer van de kerk de focus moest verleggen van de mens naar het huis van de mens, de planeet. In 2005 vroegen de bisschoppen dan aan NRV om een christelijke visie op ecologie te ontwikkelen en hoe die in de praktijk te brengen.

Ecokerk ontstond vanuit het besef dat er dringend een inhaalbeweging moest gebeuren.

En als je dan achterom kijkt, zie je een veel rijkere traditie dan je ooit voor mogelijk had gehouden. Denk maar aan Franciscus van Assisi. Dat ontroert me enorm.

Laudato Si’ is een schitterende encycliek, een samenvatting van de inzichten van de afgelopen decennia, een duidelijke aanklacht tegen de onrechtvaardige structuren die eraan ten grondslag liggen en een oproep met duidelijke uitdagingen. Het herlezen blijft telkens de moeite waard.

Heb je een favoriet fragment?

De al met al bescheiden ambities voor Ecokerk vind ik heel mooi samengevat in dit fragment:

De authentieke menselijkheid die oproept tot een nieuwe synthese lijkt midden in de technologische beschaving te wonen, bijna onmerkbaar, zoals de mist die onder de gesloten deur binnendringt. Zou het een permanente belofte kunnen zijn die, niettegenstaande alles, tot bloei komt als koppige weerstand van het authentieke? (Laudato Si’ 112)

Oprecht in het leven staan, is niet altijd hip. Maar het heeft een koppige weerstand. Dat vind ik mooi.