De bekroonde geneticus die geloof en wetenschap verbindt

Bovenstaand filmpje is geen vergissing, voor alle duidelijkheid. Het toont dr. Francis Collins, op dat moment directeur van het Amerikaanse National Institute of Health, die een ode zingt aan het zorgpersoneel: It takes you, HHS (HHS is het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid), op de tonen van de klassieker It takes two.

Collins is meer dan een sympathieke dokter met een gitaar. In 2003 stond hij op de cover van TIME, om je maar een idee te geven. Tot aan zijn pensionering eind 2021 was hij een van de meest vooraanstaande genetici ter wereld. Zo leidde hij het Human Genome Project, een internationale studie naar menselijk DNA.

Bevroren waterval

Als student noemde Collins zichzelf een atheïst, tot een ontmoeting met een gelovige patiënt in een ziekenhuis hem deed nadenken over zijn eigen spiritualiteit. Een van de boeken die daarbij hielpen, was Mere Christianity van schrijver C.S. Lewis. (Lees ook: Deze beroemde auteur schreef een ‘handleiding van de de duivel’.) Na een winterse bergwandeling, en het beeld van een bevroren waterval, bekeerde hij zich tot het christendom.

‘Toen ik een onverwacht en prachtige bevroren waterval zag, honderden meters hoog, wist ik dat mijn zoektocht voorbij was. De volgende morgen knielde ik in het gras en gaf me over aan Jezus Christus.’

Zo luidt een fragment uit zijn boek The Language of God: A Scientist Presents Evidence for Belief uit 2006 waarin hij wil bewijzen dat wetenschap en geloof te verenigen zijn. Het was een boek dat heel wat stof deed opwaaien en Collins op snedige kritiek kwam te staan. Die kritiek was er ook toen Collins in 2009 door president Obama werd benoemd als directeur van de National Institute of Health. Uiteindelijk zou Collins die positie twaalf jaar bekleden. 

Tijdens de coronapandemie trok hij samen op met kerkelijke leiders op pad om mensen te overtuigen zich te laten vaccineren.

Opvallende vriendschap

Opmerkelijk was de vriendschap tussen Collins de Brits-Amerikaanse journalist Christopher Hitchens. Die laatste noemde zichzelf een ‘antitheïst’ en werd soms samen met Hitchens uitgenodigd voor debatten. Ondanks hun totaal verschillende opvattingen groeide tussen beiden een vriendschap. Toen Hitchens de diagnose van vergevorderde slokdarmkanker kreeg, liet hij zich door Collins behandelen met een experimentele aanpak om zijn levensduur nog enkele maanden te verlengen. Hitchens stierf eind 2021.

Francis Collins werd in 2009 door paus Benedictus XVI benoemd tot lid van de Pauselijke Academie voor Wetenschappen. Hij is ook adviseur van de huidige president Biden.