Ben ik in staat om het goede doen als het erop aankomt?

Bij elke keuze die we maken, strijden 2 basisemoties om onze aandacht: liefde en angst. Train je hart om dapper te zijn als het erop aankomt.

Lieve Wouters

Alphonse Youla, bagagemedewerker op Zaventem, hoort op 22 maart 2016 iemand roepen in het Arabisch, gevolgd door een enorme explosie. Na meerdere mensen van onder het puin te hebben gered, staat hij buiten het luchthavengebouw te bekomen. En begint te wenen. Alsof hij de angst dan pas toelaat.

Is Alphonse Youla een held of gewoon een mens die ondanks alle paniek rondom hem meer aan anderen dacht dan aan zichzelf?

Eigenlijk allebei. Maar hoe komt het dat mensen als Youla op het juiste moment de juiste keuze maken? En kun je dat leren?

Handelen uit liefde of angst

Moed is niet de afwezigheid van angst, maar de overwinning ervan. Nelson Mandela

Bij alles wat we meemaken, bekruipt ons spontaan een gevoel. Dat palet aan gevoelens is terug te brengen tot enerzijds positieve gevoelens als blijheid, dankbaarheid en geluk, en anderzijds negatieve als angst, verdriet, boosheid of verbittering.

Die categorieën zijn op zichzelf niet goed of slecht. Angst is niet altijd een slechte raadgever en je verdriet uiten is belangrijk. Maar dat wil nog niet zeggen dat we onze gevoelens zouden moeten beleven op automatische piloot.

Je hoeft geen slaaf te zijn van je angst of verbittering.

1 tip: train je hart

Een eerste stap is om je bewust te worden van wat je voelt. Ben ik boos? Reageer ik vanuit angst, afgunst, wantrouwen, walging? Waarom dan wel?
Vraag je dan af of je ook vanuit liefde zou kunnen reageren. Hoe zou ik dan handelen?

Natuurlijk gaat dat niet vanzelf. Er is een volgehouden inspanning nodig om steeds bewuster en doeltreffender te reageren vanuit liefde. Meditatie kan je helpen om je emoties en gedragspatronen steeds beter af te stemmen op je eigen waarden en zijnsgrond. Bidden is je gevoelens afstemmen op die van Christus, die Gods barmhartigheid ís.

Dapper zijn, is dan ook niet louter kwestie van de juiste keuze op het juiste moment, maar van vele juiste keuzes op vele momenten.

Op de duur is het zelfs geen keuze, maar een natuurlijke manier van handelen. Daarom zeggen vele helden: Ik dacht er niet over na. Iedereen zou hetzelfde doen.

Red de liefde

Bleri Lleshi, de Vlaamse filosoof met Albanese wortels, analyseert onze tijd heel treffend in zijn boek Liefde in tijden van angst. Aan Vrij Nederland zei hij in een interview: Dit is wat angst met ons doet: we vervreemden van elkaar. Dat is fataal voor een samenleving. Daarom moeten we, zeker na de aanslagen, op een goede manier met onze angst leren omgaan. Als we meer focussen op elkaar, is liefde de oorlog tegen de angst.

Onze samenleving heeft een liefdesethiek nodig met waarden als zorgzaamheid, kennis, respect en de wil om samen te werken. We moeten de liefde redden. Bleri Lleshi

En in een catechese bij het zondagsevangelie in 2013 had paus Franciscus het over een martelaarschap van het dagelijkse leven, dat niet de dood tot gevolg heeft, maar een leven voor Christus. Hij verwees naar vaders en moeders die hun eigenbelang en zorgen opzij zetten voor de kinderen, en naar jongeren die zich inzetten voor kinderen of mensen met een beperking. We moeten tegen de stroom ingaan! En jullie, jonge mensen, wees de eersten. Ga tegen deze stroom in en wees er trots op om er tegen in te gaan.