Bijbel en seks #4 ~ Vrouwenzot vs verleidster: Simson en Delila

#4 Vrouwenzot versus verleidster ~ Rechters 16 

Simson (ook wel Samson genoemd) is beresterk. De Filistijnen verzinnen een list om het geheim van zijn kracht te ontrafelen. Ze halen Delila, de zoveelste vrouw waar Simson voor gevallen is, over om tegen betaling zijn geheim te achterhalen. Simson is echter op zijn hoede en verzint spelletjes. Ze mag hem vastbinden zo hard ze wil, 3 keer kan hij zich losrukken voor de Filistijnen hem komen overmeesteren.

De vierde keer echter verklapt hij zijn echte geheim. In zijn slaap knipt Delila zijn lange haar af en de Filistijnen vinden nog nauwelijks weerstand in hem. Even later belandt hij in een cel en de vijand viert feest. Maar Simsons haar is alweer aan het groeien en terwijl de Filistijnen hun overwinning nog aan het vieren zijn, schenkt God Simson voldoende kracht om het hele gebouw in puin te leggen. 

Dit verhaal is ontelbare keren uitgebeeld in de kunst. Wat is er zo bijzonder aan?

Hans Ausloos • Het spreekt natuurlijk tot de verbeelding! Hoewel Simsom als rechter (leider) over Israël is aangesteld, is hij geen doetje. Hij is een vrouwenzot en een geweldenaar. Maar hij is ook toegewijd aan God. Zijn lange lokken zijn de uitdrukking van zijn nazireeërbelofte.

• ‘Nog nooit heeft een scheermes mijn hoofd aangeraakt,’ vertrouwde hij haar toe. ‘Dat is omdat ik al vanaf de moederschoot als nazireeër aan God gewijd ben. als mijn hoofdhaar zou worden afgeschoren, zou zijn kracht me in de steek laten.’ (Rechters 16,17)

Simson weet dat zijn kracht alleen van de Heer komt. Daarom roept hij ook tot God in een gebed. En Hij komt hem te hulp.

Een verhaal om van te smullen. Op welke details wil je de aandacht vestigen?

Kijk eens naar het verleidingsspel tussen Delila en Simson. Hoe kan iemand je zo vastbinden dat je weerloos wordt?, vraagt ze. Simson speelt dit (seks)spelletje wat graag mee. Hij laat zich door haar vastbinden en rukt zich nadien met al zijn kracht los. Wanneer Delila 3 keer beetgenomen is, maakt ze een scène: Hoe kun je zeggen dat je van me houdt, je vertrouwt me niet eens! Ook wel herkenbaar, toch? Je ziet de verteller genieten van de aandacht en reacties bij zijn toehoorders. En het werkt: deze keer verklapt Simson zijn echte geheim.

Een ander interessant detail is dat de Filistijnen Simsons ogen uitsteken wanneer ze hem overmeesteren. Aan dit verhaal zullen de Israëlieten terugdenken wanneer het koninkrijk Juda instort en de laatste koning blind afgevoerd wordt. Ze zullen er hoop uit putten dat dit niet het einde is.

Wat is de context van dit verhaal?

Het verhaal van Simson verloopt zoals dat van veel andere rechters in dit Bijbelboek. Mozes is er niet meer. De Israëlieten zijn aangekomen in beloofde land, maar ze ondervinden grote moeilijkheden om zich te vestigen. Niet alleen is er de voortdurende dreiging van omliggende volkeren, er is ook weinig eenheid onder de 12 stammen van Israël, de nakomelingen van Jacob.

De rechters moeten de teugels in handen nemen, maar het lukt hen niet.

De tegenslagen die de Israëlieten te verduren krijgen, worden verwerkt in spannende verhalen met als doel zowel het volk als zijn leiders aan te zetten tot grotere trouw aan het Verbond.

Een weerkerend refrein is dat God het volk straft, Israël tot bekering komt en God hen dan weer te hulp komt. 

Wat kunnen we vandaag nog met dit beeld van een God die slaat en zalft?

God die een vreemd volk gebruikt om zijn eigen volk op rechte spoor te krijgen en het dan weer massaal laat afslachten ... het is inderdaad een vreemde theologie. Ons godsbeeld staat ver af van het beeld dat uit de verhalen van Rechters naar voren komt. Ze zijn dan ook ruim 3 millennia oud. Het joods-christelijk godsbeeld is door de Bijbel heen sterk geëvolueerd.

Voor christenen is Jezus de sleutel bij uitstek om zicht te krijgen op het diepe mysterie dat we God noemen. 

Maar de clou van het verhaal blijft overeind: onze kracht komt van God. En Hij is uiteindelijk de sterkste.

Lees ook Bijbel van A tot Z ~ Rechters en Bijbel van A tot Z ~ Nazoreeër.

Hans Ausloos is oudtestamenticus, hoogleraar aan de UCLouvain en auteur van Geweld, God, Bijbel (Averbode, 2019).