Bizarre Bijbel #12 ~ Vreemde slotwending bij Job
Job 42,1-6 ~ Vreemde slotwending
Nu antwoordde Job de Heer: Ik weet dat niets buiten uw macht ligt en geen enkel plan voor u onuitvoerbaar is. Wie was ik dat ik, door mijn onverstand, uw besluit wilde toedekken? Werkelijk, ik sprak zonder enig begrip, over wonderen, te groot voor mij om te bevatten.
‘Luister,’ zei ik, ‘dan zal ik spreken, ik zal u ondervragen, zeg mij wat u weet.’
Eerder had ik slechts over u gehoord, maar nu heb ik u met eigen ogen aanschouwd. Daarom herroep ik mijn woorden en buig ik mij, zoals ik hier zit in het stof en het vuil.
Kun je het verhaal van Job even schetsen?
Hans Debel • Job is een welgestelde en rechtvaardige mens, die in de grootste miserie terecht komt. Hij verlangt van God een verklaring. Drie vrienden komen op hem inpraten en bouwen allerhande redeneringen op, die niet blijken te voldoen. Uiteindelijk komt God zelf aan het woord, maar in plaats van uitleg te verschaffen, vraagt hij Job naar het mooie van de schepping te kijken.
En dan krijgen we deze vreemde slotwending.
Wat is er zo bizar aan het einde van dit verhaal?
In de vertaalde tekst zegt Job: Ik herroep mijn woorden en buig mij in het stof en het vuil. Toch bizar. Waarom zou hij zich nu gaan wentelen in zijn ellende?!
De Hebreeuwse tekst zegt eigenlijk het tegenovergestelde: 'Ik geef het op en zie af van stof en vuil.'
Als je het zo leest, wordt het verhaal van Job een heel herkenbaar verwerkingsproces van iemand die met zwaar lijden geconfronteerd wordt. Wie het al heeft meegemaakt, herkent zich in Jobs boosheid en wanhoop. En mogelijk ook in de geloofstwijfel die uit zijn miserie voortvloeit. Hoe kan God dit nu toelaten? Bij zo’n rechtvaardige en goede mens als Job?
De gesprekken met zijn vrienden kun je zien als een lange innerlijke monoloog.
Job ligt in de knoop met zichzelf en met het beeld dat hij heeft van God.
Maar als hij op vraag van God naar het vele goede en mooie in de schepping kijkt, gaat hij inzien dat zijn ellende niet het einde van alles is. Hij aanvaardt het feit dat het lijden geen verklaring heeft en besluit om verder te gaan met zijn leven.
Hoe is die verkeerde vertaling dan te verklaren?
Geen idee, maar het is wel een bijzondere jammere fout.
Als Job zijn woorden herroept, lijkt het alsof het fout is om God om uitleg te vragen of ter verantwoording te roepen. Niet dus.
Het vervolg van de tekst geeft zelf aan dat God daar helemaal geen probleem mee heeft. Die wijst de vrienden terecht omdat ze niet zo’n zuiver beeld over Hem hebben gegeven, maar Job prijst Hij, omdat die TOT Hem is blijven spreken.
Kennis van het Hebreeuws is eigenlijk cruciaal om de Bijbel te lezen...
Het is alleszins een grote verrijking. De Hebreeuwse tekst maakt van het boek Job een heel samenhangend verhaal over existentiële twijfel. En daarin kunnen ook mensen vandaag zich heel goed in herkennen.
Het is maar wanneer je in al je ellende terug oog krijgt voor wat goed is, dat je eruit kunt opstaan.
Hans Debel is oudtestamenticus en werkt mee aan het tijdschrift Ezra.
Op CNN gaf comedian Stephen Colbert onlangs uitleg over zijn uitspraak dat hij dankbaar is voor de tegenslagen die hij in zijn leven te verduren kreeg. Zijn getuigenis is een bijzonder mooie illustratie bij het verhaal van Job. (Engels)
You said "'What punishments of God are not gifts?' Do you really believe that?" @andersoncooper asks comedian Stephen Colbert, choking back tears as they discuss grief.
"Yes," Colbert replies. "It's a gift to exist, and with existence comes suffering. There's no escaping that." pic.twitter.com/mf5VHsVmjZ— CNN (@CNN) 16 augustus 2019
Synopsis
Interviewer • Meen je het, dat je straffen van God ziet als geschenken?
Stephen Colbert • Je wil natuurlijk altijd dat tegenslagen niet gebeuren, maar ze horen nu eenmaal bij het leven. En ze leren je dat andere mensen ook tegenslagen kennen en dat je hen nodig hebt. Onze kwetsbaarheid maakt ons meer menselijk. En het mooiste is dat onze God die kwetsbaarheid ook doorleefd heeft. Je bent daarin dus werkelijk niet alleen.