Hoe brengen we meer natuur in de stad? Deze 5 steden doen dromen

Een samenloop van problemen doet ons beseffen hoe belangrijk het wel is om steden te vergroenen. Enkele voorbeelden. 

1. Meer groen zorgt voor afkoeling in onze steden die kreunen onder het toenemende aantal hittedagen en het hitte-eiland-effect. 
2. De opeenvolgende lockdowns hebben ons dan weer gevoelig gemaakt voor de kwaliteit van onze directe leefomgeving. Natuur mag niet alleen iets zijn van ver weg, maar moet ook dichtbij te genieten zijn. 
3. Natuurbeleving draagt bij aan ons mentale en spirituele welzijn, zoveel is ondertussen duidelijk. Ook artsen zijn zich daarvan bewust. Die schrijven wandelen in de natuur nu voor in de strijd tegen de verborgen pandemie, die van burn-out, depressie en angst. Meer weten

Kortom, zorgen voor meer natuur is niet alleen een kwestie van natuurgebieden, maar ook een belangrijke uitdaging voor de stad. 

Deze vijf steden tonen hoe het kan en laten ons dromen over de groene stad van de nabije toekomst. 

#1 DakAkker, Rotterdam

Schieblock is een kantorencomplex van 6 verdiepingen in Rotterdam met een akker als dak. De dakboerderij van 1000m2 verbouwt groenten, eetbare bloemen en fruit. Er worden ook bijen gehouden. Ja, midden in de stad. 

De teeltomstandigheden zijn vergelijkbaar met een mediterraan klimaat: droge rotsachtige bodem, veel wind soms erg warm. Daarom worden er op de DakAkker kruiden zoals munt, citroenverbena en lavendel gekweekt. Daarnaast ook knolgewassen zoals aardpeer, rode biet, peen, radijs, looksoorten zoals ui, prei, knoflook en sterke planten zoals framboos, rabarber en pompoen. De eetbare bloemen van het dak sieren de gerechten van zes restaurants in de buurt. 

In het stukje heemtuin bloeien onder andere bleke klaproos, wondklaver, ruige anjer, kleine pimpernel, mottenkruid en muizenoor. Het doet ook dienst als testsite voor meer biodiversiteit op groene daken. Meer weten

#2 High Line, New York

20 jaar lang was de High Line een in onbruik geraakte, verhoogde goederenspoorlijn midden in Manhattan. Nu is het een toeristische topattractie in een stad die toch niet om topattracties verlegen zit. Je wandelt er 2,33 kilometer in een groene en artistieke oase, met de skyline van New York op de achtergrond, boven het straatniveau waar kunstgalerijen zich nestelen tussen Italiaanse restaurants en hippe koffiebars. De Nederlandse tuinontwerper Piet Oudolf koos de beplanting. Van de 120 verschillende soorten zijn er vele die herinneren aan de spontane begroeiing van de verlaten spoorweg. Meer weten

#3 Superilla, Barcelona

Neem 9 stadsblokken (3x3) en verander ze in één blok – een superilla of supereiland – door het meeste verkeer te bannen. In de superilla's van Barcelona worden de straten weer leefruimte, met bomen, groenzones, speeltuinen, fonteinen, recreatieruimte, wandel- en fietspaden. Bewoners en bezoekers herademen, letterlijk en figuurlijk. Er is minder luchtvervuiling, meer sociale interactie, minder hitte, minder lawaai, meer mentale gezondheid, minder wateroverlast, meer slaapkwaliteit… Meer weten

#4 Mur Végétal, Parijs

In 2004 pionierde het Musée du quai Branly - Jacques Chirac met een verticale tuin als gevel. Het is een gedurfd ontwerp van Patrick Blanc, de Franse botanicus en uitvinder van het verticale tuinieren. Tot op vandaag is het een icoon in het Parijse straatbeeld en een verademing. Groene muren verbeteren de luchtkwaliteit, de akoestiek, de temperatuur en de sfeer van de stad. De wand van 1.022 vierkante meter telt 376 verschillende soorten en 15.000 planten. Meer weten

Intussen zijn de projecten van Patrick Blanc alleen maar groter geworden, vooral in Azië. Ook in Brussel heeft hij enkele levende muren gecreëerd. Die op de binnenplaats van het Brusselse Parlement is in 2022 nog gerenoveerd en kan je bezichtigen tijdens de opendeurdag en tijdens erfgoeddagen. 

#5 Klinikum 2, Basel

'Patiënten hebben minder klachten na een operatie wanneer ze vanuit hun ziekenhuisbed zicht hebben op een natuurlijke omgeving.' De Standaard

Het stond recent in de krant. Maar in Basel weten ze dat al veel langer en doen ze er ook iets aan! De platte daken van het universitair ziekenhuis Klinikum 2 werden in 1978 ingericht als groendaken. Net om dankzij het groene uitzicht het herstel van patiënten te bevorderen. Tegen 1990 kreeg ook Klinikum 1 verschillende groendaken. 

En daar bleef het niet bij. Ondertussen heeft de stad Basel groendaken verplicht gemaakt voor alle nieuwbouw en renovaties. Niet alleen voor de gezondheid van de bewoners, maar ook om hitte en wateroverlast te bestrijden. Groendaken zorgen trouwens voor een fikse energiebesparing op koeling in de zomer. Met meer dan 1 miljoen vierkante meter groendak geeft Basel het voorbeeld. 

Meer weten

• Biophilic Cities (Engels)
• Nature of Cities | Project Regeneration (Engels)

Ontdek meer over tuinieren