Broers Luc en Dirk luiden al 50 jaar manueel de kerkklokken

Ook al worden de befaamde Beauvoordse pannenkoeken inmiddels in Veurne geproduceerd, het charmante dorp in de Westhoek blijft velen vandaag nog altijd bekoren. Zowel het kasteel, dat omwille van renovatie momenteel gesloten is, en het bijbehorende park lokken jaarlijks heel wat bezoekers. Ook de twee kerken, van Vinkem en Wulveringem, springen meteen in het oog wanneer je het dorp nadert en zijn beslist een bezoek waard. 

Manusje-van-alles

Een bezoek ter plaatse leert ons dat de Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk in Wulveringem de enige is die vandaag nog dienst doet als parochiekerk. De Sint-Audomaruskerk in Vinkem wordt tegenwoordig gebruikt als tentoonstellingsruimte. ‘Toen de laatste pastoor uit Vinkem, Gaspard Pypaert, in 1968 met pensioen ging, kreeg pastoor Jozef De Meester uit Wulveringem de verantwoordelijkheid over de twee parochies en werden tal van beelden en schilderijen uit Vinkem verhuisd naar Wulveringem’, aldus de broers Dirk en Luc Herreman. Het tweetal behoort tot de laatste manuele klokkenluiders in Vlaanderen en dat is ook de reden van ons bezoek aan het dorp in de Westhoek.

Al sinds hun jeugd luiden de broers ieder op hun beurt de klokken, bij gelegenheid van weekendvieringen, doopsels, huwelijken en uitvaarten.

'Als tiener was ik, zoals velen van mijn leeftijd, misdienaar’, vertelt Luc. ‘Op een dag werd ik door de toenmalige pastoor gevraagd de klokken te luiden. Al doende leerde ik de stiel en na verloop van tijd werd ik samen met mijn broer Dirk de vaste klokkenluider van de parochie en bij uitbreiding manusje-van-alles voor klusjes zowel in de kerk als daarbuiten. Ook in de plaatselijke basisschool weten ze me indien nodig te vinden.’

Uniek in Vlaanderen

Manueel klokken luiden, blijkt vrij uniek in Vlaanderen. ‘In tegenstelling tot de middeleeuwen, toen manueel luiden wijd verspreid was, worden de meeste klokken tegenwoordig elektronisch aangedreven’, weet Dirk, die ook koster op de parochie is. ‘Enkel bij de kleinste van de drie klokken is dat bij ons het geval. Die wordt gebruikt voor het Angelus en als ochtend- en avondklok. Bij doopsels en huwelijken wordt ze samen met de twee andere klokken ingeschakeld.’

Alerte buur 

Het aantal kerkgangers daalt dan wel, de klokken structureren blijkbaar nog altijd het dagelijkse leven.

Wanneer het torenuurwerk defect is of de klokken niet tijdig of correct luiden, merkt menig parochiaan het op.

Afhankelijk van het geluid hoor je zelfs of er een man of vrouw gestorven is. Omdat ik wil weten hoe het manueel luiden precies in zijn werk gaat, vraag ik de broers om een demonstratie. Al gauw blijkt dat er flink wat spierkracht aan te pas komt, maar daar heeft Luc geen probleem mee. Niet verwonderlijk voor iemand die de stiel al bijna een halve eeuw beoefent. ‘Straks denken ze nog dat er een uitvaart plaatsvindt’, lach ik. En inderdaad, daags nadien vraagt een alerte buur aan Dirk wie er gestorven is.

Zonder ervaring blijkt klokken luiden evenwel niet zonder gevaar.

‘Ooit was er een bruidegom die het wou proberen. Hij verbrandde zich aan het touw en belandde op spoed.’

Hoe lang de broers nog manueel de klokken zullen luiden, weten ze niet. ‘Zolang we gezond zijn en het toegestaan is’, zegt Luc. ‘Veel hangt af van het kerkenbeleidsplan voor Veurne.’ ‘We zien wel wat de toekomst brengt’, vult Dirk aan. ‘Eén ding staat vast: daags voor Pasen organiseren we met de Gezinsbond opnieuw een grote Paaseierenraap in het park bij het kasteel. Dan mogen de klokken niet ontbreken. En ook eind oktober is er altijd feest in ons dorp. Al bijna zestig jaar vinden ruiters, paarden en hondenliefhebbers de weg naar Beauvoorde voor de Sint-Hubertusviering. Net als het luiden van klokken maakt de viering ter gelegenheid van het jachtseizoen deel uit van het collectieve geheugen. Dat houden we graag mee in stand.’