In broosheid schuilt kans tot echte relatie en geloof

Hart onder de riem voor mensen met vermoeidheidssyndroom

De oud-Griekse wiskundige Archimedes zei ooit: „Geef me een hefboom en ik til de wereld op.” In de natuurkunde betekent dat een steunpunt vinden. Tijdens een namiddag van de contactgroep voor mensen met het chronische vermoeidheidssyndroom (CVS) samen met Samana Brugge verwees Lode Aerts, bisschop van Brugge, naar die uitspraak en drukte hij de hoop uit dat mensen in broze omstandigheden een steunpunt voor elkaar zouden zijn. Om te illustreren dat broosheid alles kan veranderen, verwees de bisschop naar Intouchables (onaanraakbaren), een Franse film uit 2011 die het waargebeurde verhaal vertelt van een volledig verlamde aristocraat die vriendschap sluit met zijn uit de banlieue (buitenwijk) afkomstige verzorger en daardoor een ander mens wordt.
„De film toont hoe broosheid, eigen aan de schepping, een bron kan zijn van verbondenheid, welzijn en kracht”, zegt de bisschop. „Iemand die alles had in het leven wordt door een ongeluk plotseling volkomen afhankelijk van anderen. Net in die afhankelijkheid, hoe moeilijk ook, schuilt de mogelijkheid tot een authentieke relatie tot de ander.”
„De verwijzing naar Intouchables was volkomen terecht”, zegt Joost Dufait (50), die al een kwarteeuw lijdt aan een ernstige vorm van CVS en als lid van de contactgroep de namiddag bijwoonde. „De bisschop sprak met de nodige nuance en trapte geen open deuren in. Hij gaf erkenning en was tegelijk terughoudend om te praten over andermans lijden, laat staan te oordelen. Geregeld zette hij ook de puntjes op de i, bijvoorbeeld over het achterhaalde beeld van ziekte als een straf van God. De bisschop trok vooral de kaart van verbinding tussen mensen over verschillen heen. Het is aan ons om die verbinding concreet vorm te geven in Kerk en wereld. Uiteindelijk zijn we allemaal broos, vooral wanneer we ziek, hulpbehoevend of oud worden.”
Ook voor de aanwezige mantelzorgers en vrijwilligers was de namiddag verrijkend, zo blijkt. „Allesomvattend was de icoon waarmee de bisschop zijn woorden illustreerde”, zegt Bert Servaes, die samen met zijn echtgenote Gerda Schaltin vrijwilliger is bij Samana en vakanties voor zieken begeleidt. „Het beeld van Christus met zijn barmhartige, bemoedigende en liefdevolle hand op de schouder van de mens die naast Hem staat, drukt de kern uit van waar het in de zorg voor zieken en kwetsbaren om te doen is. Ook wij proberen vanuit de liefde die we zelf van God krijgen, mensen nabij te zijn in lastige en vreugdevolle momenten, met hen te genieten van kleine dingen en hun te laten voelen dat ze er niet alleen voorstaan. Soms volstaat het naast hen te zitten en samen te luisteren naar de stilte. Soms vertellen ze dan over hun diepste pijn en hoop, hun verlangens en opstandigheid, hun twijfels en angst. Tenminste wanneer je echt naar hen luistert. Niet wij zijn op dat moment belangrijk, maar zij.”
„Wie almaar bezig is heeft geen tijd om stil te staan en zich, ondanks alle lawaai, bewust te worden van Gods aanwezigheid”, zegt mgr. Lode Aerts. „Ook dat toont Intouchables. Net die ervaring van aanwezigheid is de kern van het geloof. Wanneer we elkaar in broosheid dragen, komt de waarachtigheid van het geloof aan het licht.”