Cath Luyten is gezicht van stilte-onderzoek, -boek en -theater

Na de theatertournee De grote levensvragen met Friedl Lesage lag al meteen een nieuw onderwerp klaar bij productiehuis Tamara Trust. Zaakvoerder Jan Van Parijs, theoloog van opleiding met een carrière in de tv-wereld, merkte hoe vaak de nood aan stilte erin aan bod kwam.

Er was nog nooit onderzoek gedaan naar stiltebeleving bij de Vlaming. Dat was dus de eerste stap. De tweede stap was om met die resultaten een breed publiek te bereiken. Daarvoor nam Tamara Trust Cath Luyten in de arm, de vrolijke spraakwaterval van Eén. Samen met filosoof Jean-Paul Van Bendegem en componist Jan Swerts zal ze een jaar lang door Vlaanderen trekken met een 3-voudige monoloog die tot uitwisseling met het publiek moet leiden.

La Luyten trok bovendien met 10 interviewgasten naar hun favoriete stilteplekken en verwerkte de interviews in het boek Silence, please! waarin ook een stilte-atlas is opgenomen. Voor de presentatrice was het geen vanzelfsprekende oefening. Voor de finishing touch trok ze zich 2 dagen terug bij de trappistinnen in Brecht. Een te korte ervaring van stilte, beseft ze, maar toch al meer dan genoeg.

Er is aan mij geen zusterke verloren gegaan, zegt Luyten wat smalend.

Resultaten stilte-onderzoek

Indiville bevroeg 1.074 Vlamingen tussen 18-75 jaar. Dit zijn enkele van de meest opvallende resultaten.

1. 69% van de respondenten geeft stilte meer dan 8 punten op een waardeschaal van 0 tot 10 en vindt stilte dus erg belangrijk tot levensbelangrijk. Slechts 11 % geeft een 5 of minder.
2. Jongeren onder de 25 jaar vinden stilte iets minder belangrijk, maar geven haar toch nog een vrijgevige 7/10:
3. Men associeert stilte met rust (83%), ontspanning (56%), tijd voor mezelf (35%) en met de kernwoorden rust, zalig, genieten, geluk, luxe, blij, oké, tijd, zen, saai.
4. Stilte wordt gezocht in: de natuur (70%), een goed boek (50%), de eigen tuin (42%), een park (35%)
5. Slechts 17 % gaat voor stilte naar een religieuze plek, van klooster en kerk tot moskee of tempel. Of, haast even vaak, naar begraafplaatsen en musea.
6. 48% vindt dat steden en gemeenten meer aandacht moeten besteden aan de creatie van stilteplekken en daar willen mensen zelf graag aan meewerken.
7. 46% mist stilte op het werk en 30% mist stilte in de woonbuurt.

Kristof Lataire, lid van de stuurgroep die het onderzoek liet uitvoeren en actief in de herbestemming van religieus erfgoed, ziet meer potentieel in het stilte-aanbod van kerken en abdijen. De voorbije jaren werkten veel parochies in opdracht van de Vlaamse overheid aan een kerkenplan. De nood aan stilte moet bij het nadenken over de functies van kerkgebouwen zeker meegenomen worden. En ten slotte moet dat aanbod beter bekend gemaakt worden.