De verrijzenis van Christus, antwoord op de droefheid van het mens zijn - paus Leo XIV [catechese]

Cyclus – Jubileum 2025. Jezus Christus onze hoop. IV De verrijzenis van Christus en de uitdagingen van de hedendaagse wereld. 2. De verrijzenis van Christus, antwoord op de droefheid van het mens zijn

Geliefde broeders en zusters, goedendag! Welkom allemaal!

De verrijzenis van Jezus Christus is een iets wat je niet ophoudt te bedenken en te overwegen. Hoe dieper je gaat, des te meer wonderlijkheden er verschijnen. Je wordt aangetrokken als door een onophoudelijk licht dat tegelijkertijd verbazing wekt. Het is een uitbarsting geweest van leven en vreugde die de betekenis veranderd heeft van heel de werkelijkheid, zowel negatief als positief. En toch is het niet op een spectaculaire wijze gebeurd, laat staan gewelddadig. Het was verborgen, zacht, men zou kunnen zeggen: nederig.

Ziekte van onze tijd

Vandaag willen we nadenken over het feit dat de verrijzenis van Christus een van de ziekten van onze tijd kan genezen: de droefheid. Ingrijpend en uitgebreid is de droefheid aanwezig in het dagschema van talloze mensen. Het gaat om een gevoel van broosheid, soms van diepe wanhoop die intreedt in de innerlijke ruimte en die sterker lijkt te zijn dan elke aanzet tot vreugde. Droefheid onttrekt zin en kracht aan het leven, dat als het ware een reis zonder richting noch doel wordt.

Deze actuele belevenis verwijst ons naar het beroemde verhaal uit het Evangelie van Lucas (24,13-29) over de twee leerlingen van Emmaüs. Ontgoocheld en ontmoedigd trekken zij weg uit Jeruzalem en zien af van de hoop die zij gesteld hadden op Jezus, gekruisigd en begraven. De eerste zinnen van het verhaal lijken wel de verwoording van de menselijke droefenis: het einde van de weg waaraan zoveel energie werd besteed. De vernietiging van wat het wezenlijke van het eigen leven scheen. De hoop is verdwenen, de ontmoediging heeft bezit genomen van het hart. Op heel korte tijd is alles ingestort, tussen vrijdag en zaterdag, een dramatische opeenvolging van gebeurtenissen.

De tegenspraak is werkelijk aangrijpend: deze droeve reis van de nederlaag en van de terugkeer naar het gewone voltrekt zich op dezelfde dag als de overwinning van het licht, van het Pasen dat geheel voltrokken is. De twee mannen keren zich af van Golgota, van het vreselijke gebeuren van het kruis dat in hun ogen en hart is geprent. Alles lijkt verloren. Ze moeten terug naar het leven van voorheen, teruggetrokken, hopend dat ze niet herkend zullen worden.

Op een bepaald ogenblik voegt zich een voetganger bij de twee leerlingen, misschien één van de vele pelgrims die voor Pasen naar Jeruzalem zijn gekomen. Het is de verrezen Jezus, maar zij herkennen Hem niet. De droefheid verduistert hun blik, wist de belofte van de Meester uit die Hij herhaaldelijk had gedaan: dat Hij zou gedood worden en op de derde dag zou verrijzen. De onbekende sluit bij hen aan een heeft belangstelling voor wat zij bespreken. De tekst zegt van de twee: Met een bedrukt gezicht  bleven ze staan (Lc 24,17). Het gebruikte Griekse bijvoeglijk naamwoord beschrijft een alomvattende droefheid: op hun gelaat is de verlamming van hun ziel te zien.

Jezus luistert naar hen, laat toe dat zij hun ontgoocheling luchten. Daarna verwijt Hij hen met grote openheid: 'O onverstandigen, die zo traag van hart zijt in het geloof aan alles wat de profeten gezegd hebben!' (v. 25), en langs de Schriften maakt Hij duidelijk dat de Christus moest lijden, sterven en verrijzen. In het hart van de twee leerlingen vlamt het vuur van de hoop op, en dan, wanneer de avond valt en zij hun doel bereiken, nodigen zij hun geheimzinnige reisgenoot uit om bij hen te blijven.

Jezus aanvaardt dat en gaat met hen aan tafel. Dan neemt Hij het brood, breekt het en deelt het uit. Op dat ogenblik herkennen de twee leerlingen…maar Hij verdwijnt uit hun gezicht (vv. 30-31). Het gebaar van het gebroken brood heeft de ogen van het hart geopend, verlicht hun door de wanhoop verduisterde zicht. Dan wordt alles helder: de gedeelde reisweg, het gevoelige maar krachtige woord, het licht van de waarheid…Meteen vlamt de vreugde op, de vermoeide ledematen worden opnieuw met kracht vervuld, de herinnering maakt dankbaar. En onmiddellijk keren de twee naar Jeruzalem terug, om alles aan de anderen te vertellen.

Werkelijk!

'De Heer is werkelijk verrezen' (cfr v. 34). Dat bijwoord werkelijk is de zekere ankerplaats van onze geschiedenis als menselijke wezens. Niet toevallig is het de groet van christenen met Pasen. Jezus is niet met woorden verrezen, maar in de feiten, met zijn lichaam dat de sporen blijft dragen van het lijden, het eeuwige zegel van zijn liefde voor ons. De overwinning van het leven is geen ijdel woord, maar een echt feit, concreet.

De onverwachte vreugde van de leerlingen van Emmaüs is voor ons een zachte vingerwijzing wanneer de weg moeilijk wordt. Het is de Verrezene die het perspectief fundamenteel verandert, door de instorting van hoop die de leegte van de droefheid vult. Op het pad van het hart, gaat de Verrezene met en voor ons mee. Hiervan getuigt de nederlaag van de dood, zij bevestigt de zege van het leven, ondanks de duisternis van Calvarie. De geschiedenis heeft nog veel goeds om op te hopen.

De Verrijzenis erkennen betekent het zicht op de wereld veranderen: terugkeren naar het licht om de Waarheid te herkennen die ons heeft gered en redt. Zusters en broeders, laten we elke dag waakzaam blijven, verbaasd over het Pasen van de verrezen Jezus. Hij alleen maakt het onmogelijke mogelijk. 

Vertaald uit het Italiaansdoor Marcel De Pauw msc