Dom Hélder Camara: 15 weetjes over de ‘rode’ bisschop

Op 27 augustus 1999 overleed de Braziliaanse bisschop op 90-jarige leeftijd. 15 weetjes over een opmerkelijk man.

Dom Hélder Camara werd geboren in 1909 in de Braziliaanse kustplaats Fortaleza.
Hij werd genoemd naar het Nederlandse plaatsje Helder - nu Den Helder.
Op zijn 22ste werd hij tot priester gewijd, op zijn 43ste was hij (hulp)bisschop van Rio de Janeiro.
Zijn wapenspreuk als bisschop luidde ‘In manibus tuis’ (In uw handen).
Hij organiseerde de eerste Latijns-Amerikaanse bisschoppenconferentie, waar hij met succes pleitte voor meer aandacht voor de armen en verdrukten.
Zijn bijnaam was, vooral in de jaren 60, ‘de rode bisschop’ vanwege zijn streven naar sociale gelijkheid onder de militaire dictaturen in de jaren 60 en 70.
De Belgische theoloog José Comblin (1923-2011) was van 1965 tot 1972 adviseur van Dom Hélder Camara. Toen werd Comblin het land uitgezet.
Hij kwam verschillende keren naar België en was bevriend met JozefCardijn.
In 1970 ontving Dom Hélder Camara een eredoctoraat in Leuven.
Hij werd meermaals voorgedragen voor de Nobelprijs voor de Vrede.
Een bekend citaat van hem is: ‘Als ik de armen brood geef, dan noemen ze me een heilige. Als ik vraag waarom de armen geen eten hebben, dan noemen ze me een communist.’
Dom Hélder Camara werkte mee aan een plaatopname. Tijdens La symphonie des deux mondes van Pierre Kaelin hoor je hem eigen teksten reciteren. Je kan de muziek hieronder beluisteren.
Choreograaf Maurice Béjart maakte in 1983 een voorstelling geïnspireerd door teksten van Camara. Messe pour le temps futur waseen productie van de Muntschouwburg. Koning Boudewijn en koningin Fabriola kwamen kijken.
Schrijver Koen Peeters (van onder meer De mensengenezer), vertelde in 2017 in het radioprogramma Touché hoe Helder Camara meermaals kwam logeren bij zijn vader Renaat Peeters, toen voorzitter van een internationale katholieke jongerenorganisatie. ‘Hij deed de sloefen aan van mijn moeder, omdat hij ook klein was, en nam mij op zijn schoot. Hij had een groot gouden kruis aan en ik trok dat kruis kapot. Mijn vader was heel beschaamd. Hij heeft dat dan laten maken bij de lokale horlogemaker. Waarop Hélder Camara zei: Weet je, René, waarvoor dient dat eigenlijk? Ik ga stoppen met dat gouden kruis. Want dat klopt niet, tegelijk bezig zijn met de arme boeren. En hij verving dat door een houten kruis, eerst zelfs nog een houten kruis waar mijn moeder een vijs ingedraaid had.’ Herbeluister hier het volledige interview.
Dom Hélder Camara stierf in 1999. Eind 2018 werd de diocesane fase voor zijn zaligverklaring afgerond.