Eerste document van synode vrijgegeven: brief aan alle gelovigen

Vorige week donderdag stelde het synodesecretariaat aan de vergadering voor om, behalve een slottekst, ook een brief te publiceren waarin de gelovigen rechtstreeks worden aangesproken en betrokken bij het proces. Maandag 23 oktober werd die inmiddels uitgewerkte tekst voorgelegd aan de vergadering en vervolgens nog wat aangepast. Woensdagmiddag werd hij dan goedgekeurd en tegen de avond gepubliceerd. Je leest hem hier integraal in Nederlandse vertaling.

Wat valt ons op in de brief?

In de eerste paragrafen wordt de unieke ervaring geschetst, die begon met een oecumenische gebedswake op het Sint-Pietersplein op 30 september. Na een evocatie van de context van een wereld in crisis wordt de tekst iets concreter over het werk dat na 3,5 week vergaderen, werd verzet en wat de wereldkerk te doen staat.

In een betekenisvolle zin klinkt het dat het enige fundament van het kerkelijk leergezag, het kruis van Christus is: ‘Het kruis is in feite het enige spreekgestoelte van Hem die, door zijn leven te geven voor de redding van de wereld, zijn leerlingen aan zijn Vader toevertrouwde, opdat ‘allen één zouden zijn’ (Joh 17,21).’

Op de vraag ‘hoe moet het nu verder?’, antwoordt de tekst:

• een kerkelijk praktijk cultiveren die de betrokkenheid van gelovigen bevordert, zodat iedereen deze dynamiek van een missionaire gemeenschap mag en kan beleven. ‘Het gaat niet om ideologie, maar om een ervaring die geworteld is in de apostolische traditie.’
• absoluut naar iedereen luisteren, te beginnen bij de armsten, al wie zich buitengesloten voelen, zelfs door de Kerk, naar wie het slachtoffer is van racisme, in het bijzonder in regio's waar inheemse volken en hun culturen werden geminacht. ‘Bovenal heeft de Kerk van onze tijd de plicht om in een geest van bekering te luisteren naar hen die het slachtoffer zijn geworden van misbruik door leden van het kerkelijk lichaam, en zich er concreet en structureel voor in te zetten dat dit niet meer gebeurt.’
• luisteren naar leken, vrouwen en mannen, naar kinderen, jongeren en ouderen, naar gezinnen. ‘Ze moet de stem verwelkomen van hen die betrokken willen zijn bij de diensten van leken en die willen deelnemen aan de beraadslagingen en besluitvormingsstructuren.’
• de woorden en ervaringen van gewijde ambtsdragers verzamelen; van priesters en diakens maar ook van religieuzen.
• verder werk maken van de interreligieuze dialoog

De uitdagingen en vragen blijven groot en talrijk. Lokale kerken kunnen alvast aan de slag met heel wat ideeën en goede voornemens. Nu is het uitkijken naar het syntheseverslag van de eerste sessie van de synode in Rome (tweede sessie in oktober 2024), waarin zal blijken over welke punten er overeenstemming werd bereikt, welke vragen open blijven en welke stappen er tegen oktober ‘24 overal te nemen zijn. Daarover zijn de synodeleden nog volop in beraadslaging.