Eyad, 1 brok wilskracht en toewijding

Waarom leg je de lat zo hoog? Terwijl ik op verzenden druk, twijfel ik of ik er goed aan doe de vraag te stellen. Eén van mijn beste Syrische vrienden, Eyad Hayani (27), werkt sinds mei dit jaar als dokter/onderzoeker in het Universitair Ziekenhuis van Heidelberg. Het is wereldwijd één van de meest gereputeerde ziekenhuizen op het vlak van neurologie, waar ook Eyad zich in specialiseerde. Wanneer hij vertelt over zijn extreem lange werkdagen, maak ik me zorgen.

Strijden tegen vooroordelen

Nochtans, zo ken ik Eyad. In maart 2014 ontmoette ik hem in Antwerpen tijdens een avond voor Syrië in de Koninklijke Academie van Schone Kunsten. Eyad studeerde toen Neuroscience aan de Universiteit van Antwerpen. Zijn gedrevenheid viel onmiddellijk op. Mensen in België hebben zo’n verkeerd beeld van Syriërs, zei hij me toen, ik zou dat graag rechttrekken.

Wanneer ik hem op het einde van de zomer datzelfde jaar terug ontmoet in een café in Berchem, besef ik hoever zijn engagement en zijn passie gaan.

Eyad weigert structurele steun van het OCMW te ontvangen.

Ik ben een dokter, zegt hij, ik heb alle kennis en mogelijkheden om zelf voor mijn inkomen te zorgen. Waarom zou ik steun van het OCMW vragen? Zijn logica beroert me, want waarvan leeft hij dan?

Opgepakt bij optocht tegen Assad-regime

Beetje bij beetje leer ik Eyad beter kennen. Hij groeide op in een gezin met 4 kinderen in de stad Saraqeb, niet zover van Aleppo. Geïnspireerd door zijn moeder, een gynaecologe, droomt Eyad ervan om dokter te worden, meer bepaald neuroloog. Tijdens het laatste jaar van zijn studies geneeskunde in Aleppo, organiseren studenten de eerste manifestaties in de stad.

Vanuit een diep geloof dat vrijheid een bestaansrecht is voor alle Syrische burgers, besluit Eyad deel te nemen.

Wanneer hij in januari 2015 op mijn vraag getuigt tijdens een vredeswake voor Syrië in de Roosenbergabdij, hoor ik hoe hij tijdens één van de vredige optochten op gewelddadige wijze gearresteerd werd. Hij liep ernstige verwondingen op aan zijn hoofd. De wonde bleef maar bloeden en hij vreesde voor zijn leven. Pas laat op de avond werd hij in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht.

2 lange weken bracht hij in de gevangenis door. Hij ontmoette er dokters, leerkrachten, ingenieurs, apothekers, studenten. Wat doen al deze hooggeschoolden in de gevangenis?

Gelukkig kon Eyad zichzelf vrijkopen, maar de barre omstandigheden in de gevangenis en de onmenselijke manier waarop de gevangenen behandeld worden, veranderden zijn leven ingrijpend.

Ik heb vrienden die nog steeds daar zijn, vertelt hij. Ik ben bang dat ze ondertussen zijn omgekomen. Zodra hij zijn studies in Aleppo afrondde, verliet Eyad Syrië om zich met behulp van een studiebeurs in Antwerpen te vestigen. Begin 2014 wordt hij erkend als vluchteling in ons land.

Op de dool met een aanvullend Belgisch diploma

Zelfs met een aanvullend Belgisch diploma op zak, hebben Syrische dokters weinig kans om in België als dokter te werken. Na zijn afstuderen zie ik hoe Eyad zich wekenlang terugtrekt om zijn niveau van het Engels op eigen houtje op te trekken tot dat van een native speaker. Ik wil het in Engeland proberen, zegt hij. Syrische dokters met een goed niveau van Engels worden daar gemakkelijker aanvaard.

Wanneer hij het aartsmoeilijke Engelse examen net niet haalt, zie ik hem worstelen.

Zijn resultaten zijn zo goed, dat hij noch ik eraan twijfelen dat hij het een volgende keer wel zal halen. Maar nog eens 3 maanden zonder concreet perspectief, dat weegt. Ik verlies mijn kennis en mijn ervaring als dokter door niets te doen, zucht hij meermaals. Toch gaat hij dagelijks naar het Universitair Ziekenhuis in Antwerpen om vrijwillig zijn steentje bij te dragen.

Aan de slag in gerenommeerd ziekenhuis

Op een dag komt het verlossende nieuws. Ik heb een job gevonden in het Universitair Ziekenhuis van Heidelberg op het departement Neurologie, klinkt het. Een oom in Duitsland had hem erop gewezen dat het systeem in Duitsland voor buitenlandse dokters veel soepeler is. Eyad is zichtbaar opgelucht en in de wolken over deze nóg betere opportuniteit. Het ziekenhuis is Heidelberg is erg gereputeerd! Amper 2 weken later, in mei 2015, is Eyad al onderweg naar Heidelberg.

Achteraf hoor ik dat hij er aan een doctoraat zal werken en … dat hij eigenlijk niet betaald wordt.

En opnieuw stel ik me de vraag waar hij dan van leeft? Ach, ik heb niet veel nodig, zucht hij. En zo ken ik hem ook. Met de studiebeurs die hij in België kreeg, probeerde hij wat reserves op te bouwen om enkele maanden te kunnen overleven en nadien kluste hij wat bij.

Soms zat hij zo krap bij kas dat ik hem wel eens bij mij thuis uitnodigde om zeker te zijn dat hij goed gegeten had. Maar zelden kwam hij met lege handen toe.  

Gelukkig stelde de dokter die hem in Heidelberg begeleidt dezelfde vraag en hij besluit mee uit te kijken voor financiële middelen. Met het absolute minimum overleeft Eyad nog heelhuids de ramadanmaand om uiteindelijk halftijds aan de slag te kunnen op het departement Dermatologie. Eyad doet er nu neurologisch onderzoek bij patiënten. Bijna voltijds in de weer voor zijn doctoraat, halftijds werkend en Duits studerend, zie ik hoe Eyad weer tot het uiterste gaat om zijn droom als dokter in de neurologieafdeling van een befaamd ziekenhuis te bereiken.

'Mijn hart is altijd in Syrië'

Waarom hij de lat zo hoog legt? Een goede week later sta ik - wel en niet - versteld van zijn antwoord. In een goed ziekenhuis kan ik niet alleen het meest productief zijn, schrijft Eyad, maar ook een wezenlijke bijdrage leveren aan het onderzoek. Maar, en dat zal misschien raar klinken, besluit hij, mijn hart is altijd in Syrië. Ik wil de buitenwereld tonen dat Syriërs ook mensen zijn en dat ook wij veeleisende jobs in een gereputeerd ziekenhuis aankunnen.

Al filosoferend per e-mail of via Skype houden Eyad en ik contact. Mail per mail lees ik hoe hij niet alleen een ambitieuze dokter is. Hij vertelt me ook over zijn passie voor literatuur en schilderkunst, al heeft hij daar nu amper tijd voor.

Meermaals sta ik versteld van de innerlijke rijkdom die ik bij mijn trouwe vriend aantref. Ik prijs me gelukkig met zo’n kostbare zielsverwant.

Volg Babs Mertens op haar blog.