Film toont stage van Severino (21) in woonzorgcentrum: ‘Hoezo, niet te dicht bij bewoners komen?’

‘Ik ben gekomen voor het avontuur, om een nieuwe plek te ontdekken en om van omgeving te veranderen. Ik zoek altijd nieuwe uitdagingen’, zegt Simeon Severino (21), afkomstig uit de Dominicaanse republiek. Zes jaar geleden verhuisde hij samen met zijn moeder en zijn broer naar België.

In zijn thuisland werkte Simeon vaak als vrijwilliger met kinderen met een beperking die geen ouders meer hadden. Of assisteerde hij mee in de kleuterschool. ‘Ook in de buurt en bij vrienden van de familie hielp ik vaak mee. 'Mijn moeder was vroedvrouw en werkte 21 jaar op de materniteit. Vaak hielp ze in haar eentje in de regio bij de geboorte van een baby, gewoonweg omdat er geen tijd was om naar het verafgelegen ziekenhuis te gaan. Zelf assisteerde ik haar bij drie geboortes. Mijn moeder is mijn grote voorbeeld. Ook in moeilijke situaties ziet ze altijd het positieve en gaat ze door. Net als haar zorg ik graag voor mensen. Eenmaal in België dacht ik: ‘waarom maak ik van zorg niet mijn beroep?’

Hoofdrol in film 

Zo gezegd, zo gedaan. Simeon vatte een opleiding verpleegkunde aan, maar botste daarbij op de taalbarrière en de sterke nadruk op theorie en technische vaardigheden. Daarna volgde hij de studie zorgkunde bij het Centrum voor Volwassenenonderwijs (CVO). Zijn stage in woonzorgcentrum De Liberteyt in Gent ging niet onopgemerkt voorbij. Meer nog, Simeons beleving vormde de aanleiding voor Les dames blanches, een langspeelfilm van de Gentse documentairemaker Camille Ghekiere, die vanaf 14 oktober te zien is tijdens Film Fest in Gent en later nog in andere steden. Eerder al speelde Simeon een rol in Nieuwkomers, Camilles afstudeerfilm uit 2021.

De speelse, spontane en vooral warm menselijke manier waarop Simeon met de bewoners omgaat, loopt als een rode draad door de film. Van een praatje slaan of een grapje maken tot een kaartspel meespelen, dansen en zelfs gaan zwemmen. Niets is hem te veel en soms durft hij zelfs de regels aan zijn laars te lappen…

‘Van zodra ik de kans zie contact te maken, iemand beter te leren kennen of even bij iemand te gaan zitten, doe ik dat’, beaamt Simeon. ‘Zelf vind ik dat vanzelfsprekend, maar tijdens mijn stage merkte ik dat dat niet altijd in dank wordt afgenomen. Zoals toen ik tijdens mijn allereerste dag in een Vlaams woonzorgcentrum een vrouw die erg verdrietig was mee nam naar de cafetaria en trakteerde op een biertje. Ik wilde haar een hart onder de riem steken, maar kreeg na afloop een serieuze berisping. De directie wees me er op dat ik niet zo dicht bij bewoners mocht komen. Eerlijk? Ik was echt verontwaardigd. Of die keer dat ik een vrouw moest wakker maken omdat het etenstijd was. Als ik niet voortmaakte, zou ik achterlopen op schema…’

Andere visie op ouderen

De manier van werken die Simeon aangeleerd wordt, staat haaks op zijn eigen beleving van zorg voor ouderen. Tijdens zijn stage ondervindt hij hoe belangrijk verbinding, autonomie, levensgenot en zingeving voor de bewoners zijn. Waarden die lijken verloren te gaan door de overdreven nadruk op regels inzake preventie, veiligheid en hygiëne met het oog op een kwantitatieve levensduur.

Simeon: ‘Waar ik vandaan kom, wonen de ouderen niet in een woonzorgcentrum, maar blijven ze deel uitmaken van de samenleving. Ze wonen bij familie of in hun eigen huis en worden in het oog gehouden door de buren. Alsof ze hun familie zijn. Bij ons is iedere oude man een 'opa' en iedere oude vrouw een 'oma'. Ook bij mensen met een beperking wordt er gekeken naar wat ze wel nog kunnen betekenen. Hetzelfde geldt voor wie Alzheimer heeft. Hij of zij dient niet geïsoleerd te worden, zogezegd om de persoon in kwestie te beschermen tegen bijvoorbeeld verloren lopen, maar dient nog zolang mogelijk te genieten… Is het niet gek dat hoe ouder je wordt, hoe minder risico’s je mag nemen, terwijl je almaar minder te verliezen hebt?’

Verzoenen met het leven 

‘Op het vlak van technologie is België beslist een aantal jaren voorop’, geeft Simeon toe. ‘Er wordt ook veel aandacht besteed aan de fysieke noden van mensen, maar minder aan hun emotionele en sociale behoeften. In de zorg werken is voor mij meer dan naar je werk gaan, je taken uitoefenen en als je klaar bent naar huis terugkeren. Echt zorg dragen is voluit kiezen voor wie, of wat, je wilt verzorgen. Omdat je het zelf wilt.’

‘Door in gesprek te gaan met mensen en samen dingen te doen, bouw je een band op. Vooral voor wie niemand meer heeft, is die band belangrijk. Of ik alles juist doe, weet ik niet, maar niet alles kan in regels worden vastgelegd. Sommige zaken moet je gewoon aanvoelen. Zorg dragen voor anderen is voor mij met heel je hart aanwezig zijn. Ook wanneer er geen hoop op beterschap is of wanneer het einde nabij is. Weet je, in de Dominincaanse Republiek zijn er negen belangrijke dagen na iemands overlijden: drie om te rouwen, drie om stil te zijn en drie om de geest los te laten. Daarna is er feest, niet om te vergeten, maar om de pijn te verzoenen met het leven.’

Inmiddels rondde Simeon zijn studies zorgkunde af en werkt hij voor vzw Verburght, een organisatie voor gehandicaptenzorg in Landegem. In de toekomst hoopt hij palliatief verpleegkundige te worden, maar eerst wil hij nog wat levenservaring opdoen. Over zijn eigen oude dag zegt Simeon: ‘Zelf wil ik oud worden dichtbij de mensen die ik ken. Voorlopig zijn dat nog mensen in de Dominicaanse Republiek, maar misschien is dat anders wanneer ik oud ben…’

‘Les dames blanches’ is nog te zien op Film Fest Gent op 17 oktober om 17.15 uur. Vanaf 18 november, het begin van de Seniorenweek, speelt de film in meerdere Vlaamse steden, onder meer op het Brugse Docfest festival. 
Info: www.lesdamesblanches.be