‘Geloof smaakt pittig en hartig’ — dit schrijven ‘De 12’ deze week

De 12’ vormen samen het lezerspanel van Kerk & Leven. In een beurtrol verzorgen ze elke week vier kleine rubrieken: een column, het antwoord op drie doordenkers, een foto die ze onlangs op Otheo zagen en die hen inspireerde en een citaat dat hen dierbaar is.

‘Schaduw’ — Column Dirk Aerts

Wanneer je voor meerdere dagen op pad gaat, leer je je lichaam beter kennen en waarderen. In de eerste plaats je voeten. Sommigen gaan ze na een tijd zelfs aanspreken als personen. Dat is veel minder het geval met onze schaduw. Nochtans zou die om velerlei redenen onze echte vriend moeten zijn. Het is een levend wezen dat nooit van onze zijde wijkt. Onze schaduw helpt ons te beseffen dat we een lichaam hebben en dat we dat lichaam ook zijn. Ons lichaam maakt deel uit van onze persoon. Hetzelfde kan worden gezegd van onze schaduw. We hebben een schaduw, maar wanneer we ernaar kijken, kunnen we ook zeggen: ‘Dat ben ik. Ik ben degene die in het zwart voor me uit loopt.’ Die lichamelijkheid verbindt ons met de aarde en met de wereld rondom ons. Wanneer ik mezelf onderweg voor me uit zielopen, gebeurt er nog iets anders. 

Een van de meest markante trekken van de mens is zijn zelfbewustzijn. Hij kan als het ware zichzelf ontdubbelen en over zichzelf nadenken als een derde persoon. Het feit dat hij zichzelf ook kan zien als een derde persoon, in de vorm van zijn schaduw, speelt daarbij ongetwijfeld een rol. In die zin draagt onze schaduw altijd iets geheimzinnigs in zich. Jezelf kennen, is niet zo eenvoudig. We zijn er ons hele leven lang mee bezig en er nooit mee klaar. Het is iets wat in wezen onmogelijk is en tegelijkertijd blijft het ons fascineren. We zijn geen open boek. Ieder van ons heeft donkere kantjes. We kennen allemaal het verhaal van Narcissus, die verliefd werd op zijn eigen schaduw en uit verlangen om één te zijn met zijn geliefde, verdronk. Dat verhaal leert ons dat we om onszelf te kennen de ander nodig hebben. Pas in onze medemens kunnen we onszelf echt spiegelen en onszelf ontdekken. Op dat vlak schiet onze schaduw tekort. Dan lopen we alleen onszelf na.

Doordenkers: Alexander Vandaele beantwoordt 3 vragen

Hoe smaakt geloof?

‘Eerder pittig en hartig! Zeker niet zoet, eerder zout. In onze wereld gaat er altijd veel aandacht uit naar wat schaars is. Ondertussen vergeten we dat niet alles wat onmisbaar is, ook schaars is. Zout is overal te vinden. Niemand voert er oorlog om. En toch, zonder zout geen leven. Iedereen heeft het nodig. Meer nog, het geeft smaak. Het maakt voedsel niet alleen eetbaar maar ook genietbaar. Zo smaakt voor mij ook het geloof en het houdt mij in leven.’

Welk religieus object koester je?

‘Naast traditie is de kerststal voor mij een stille plek voor Gods mysterie. Zo’n stal vertelt in stilte over Goede Vrijdag. Door mens te worden, aanvaardt God alles wat menselijk is: kwetsbaarheid, lijden, ziekte, aftakeling en het onvermijdelijke sterven. Kerstmis is Pasen in de kiem! Kerstmis brengt, nog voor de vreugde, een diepe nacht in de harten van velen. Kerstmis zonder Goede Vrijdag is ‘commercie’. Maar Goede Vrijdag zonder Kerstmis of Pasen vind ik een verschrikkelijk idee.’

Welke historische figuur wordt onderschat?

‘Alcuinus van York. Een naam die niet meteen opduikt in de geschiedenisboeken. Hij was geen koning of revolutionair. Hij was een leraar. In de 8ste eeuw haalde Karel de Grote hem naar zijn hof. Terwijl Europa verdeeld was, geloofde Alcuinus dat niet macht maar onderwijs samenlevingen verbindt. Hij stimuleerde mensen om te lezen, denken en schrijven. Hij geloofde dat kennis niet alleen het verstand vormt, maar ook menselijker maakt. Hij veranderde de wereld meer dan velen zouden kunnen vermoeden.’

Mats De Cubber kiest een foto die hem bijbleef

Of ik mijn creatief proces kon koppelen aan een schilderij of kunstwerk, vroeg een docent me onlangs. Moeilijk, want mijn kennis over beeldende kunst reikt niet zo ver. Bovendien kan en wil ik mijn eigen creaties niet naast meesters als Van Gogh, Picasso of Rembrandt leggen. Dus bekeek ik het algemeen. Bij het zien van het ‘genre’ Doodle was ik meteen verkocht. ‘Nooit een plan wat je gaat tekenen’, las ik, en ‘verbeelding en creativiteit kunnen uiten’. Dat kon ik meteen koppelen aan mijn manier van denken. Ik maak muziek omdat het in mij zit en een uitweg zoekt. Het moet eruit. Als ik creëer, laat ik het idee van goed en slecht los. De essentie is dat het er is. Het bestaat op zichzelf. Het leeft! Wanneer ik mijn muziek laat horen aan iemand anders, laat ik los. De muziek bewandelt dan haar eigen pad, uitgetekend door de luisteraar.

De foto: een schilderij van Caravaggio, een portret van Maffeo Barberini (1568-1644), de latere paus Urbanus VIII. De Italiaanse staat telde er 30 miljoen euro voor neer.

Romy Kersten over dit citaat

Toen ik naar de christelijke podcast WHOA That’s Good! luisterde en dit citaat voorbijkwam, klikte het. De host, Sadie Robertson, is in gesprek met een vriendin over ijver, streven en de werkcultuur. ‘Hard werken loont’ is ons geleerd, maar hoe gaan wij dan om met teleurstelling in het licht van dit citaat? Wat doe je wanneer je die ene job niet krijgt, je na veel bezichtigingen nog steeds geen woning kunt vinden of wanneer je date alweer op niets uitloopt? Vaak gebeuren er dingen zonder dat wij ook maar een idee hebben waarom ze zo gebeuren. 

Ook ik heb vaak het gevoel dat ik het beter zou weten dan God, maar soms loopt het leven nu eenmaal anders dan verwacht. Laten we daarom vrede hebben met het pad dat God voor ons uitstippelt, in het vertrouwen dat Hij ons bij de hand houdt.