Groen licht voor afbraak van jezuïetenkapel in Rijsel

Een administratieve rechtbank in Rijsel (Lille in het Frans) verwierp net voor de jaarwisseling alle bezwaren van de vereniging Urgences Patrimoine tegen de afbraak van de Sint-Jozefskapel naast het voormalige jezuïetencollege in de Noord-Franse grootstad. De eclectische kapel dateert van 1887. Urgences Patrimoine had met een petitie 5.500 handtekeningen verzameld en was naar de rechtbank gestapt om te protesteren tegen de beslissing van het Franse ministerie van Cultuur om het gebouw niet als historisch monument te classificeren. Ook Franck Riester – toen minister van Cultuur onder eerste minister Édouard Philippe - had bijkomend onderzoek bevolen.

De ingenieursafdelingen van het ‘Institut Catholique de Lille’ kunnen de kapel nu afbreken om er hun campus uit te breiden.

Jezuïeten

De Societas Jesu vestigde zich heel vroeg in Rijsel: het jezuïetencollege aldaar ging in 1562 al open, nauwelijks zes jaar na de dood van stichter Ignatius van Loyola. Maar het college lag toen in volle stadscentrum, de barokke kapel van het oorspronkelijke college doet vandaag onder de naam Saint-Étienne nog dienst als parochiekerk. De jezuïeten werden in 1765 echter uit het koninkrijk Frankrijk verdreven en dus ook uit Rijsel. Het nieuwe Sint-Jozefscollege dateert van eind negentiende eeuw, het werd aan de rue Solférino in de buurt van de Vauban-citadel in het zuiden van de stad opgetrokken.

Het Rijselse jezuïetencollege sloot in 1968, het gebouwencomplex werd overgenomen door het huidige ‘Centre scolaire Saint-Paul’.

Universitaire campus

De huidige gebruikers van de gebouwen – een lagere school, een college en een lyceum die aan Sint-Paulus werden toegewijd - hebben de kapel net verkocht aan een grotere groep onderwijsinstellingen, waartoe ook de ingenieursafdelingen van de Katholieke Universiteit van Rijsel behoren. Deze tellen nu een 5.000-tal studenten, maar verwachten er over enkele jaren minstens zevenduizend te hebben en moeten dus uitbreiden. Vandaar het plan om de kapel af te breken. De proteststemmen hebben wel degelijk gelijk dat hiermee een historisch stadszicht dreigt te verdwijnen, maar houden zij ook rekening met de belabberde staat waarin de kapel zich bevindt?

De Sint-Jozefskapel staat al tientallen jaren leeg en werd in 2002 gedesacraliseerd.

Restauratie

De bouwheren van het nieuwe project ontkennen de waarde van deze Sint-Jozefskapel niet, maar wijzen erop dat restauratie ervan niet haalbaar is: de ondergrond is bijzonder onstabiel en de kapel staat wankel. Bovendien heeft het gebouw ook onvoldoende in- en uitgangen om op een brandveilige manier een herbestemming ervoor te bedenken. De universiteit heeft nood aan een modulair learning center met klaslokalen en een mediatheek en noem maar op, dat alles met veel licht. Maar universitaire verantwoordelijken verzekeren wel dat de kapel voor afbraak zoveel mogelijk ontmanteld zal worden om alles wat er los aan zit wel te kunnen restaureren.

Zowel altaar, beelden, glasramen als wandtapijten zouden zo alsnog gered worden.

Bekijk hieronder de reportage (in het Frans) van televisiezender .3 van vorige zomer, nog voor definitief beslist werd de kapel niet als monument te behouden.