Herman Teule: ‘Oosterse christenen moeten meer samenwerken'

Morgen woensdag 3 oktober organiseert het Louvain Centre for Eastern and Oriental Christianity (Loceoc) in de Romerozaal van de Faculteit Theologie en Religiewetenschap van de KU Leuven een colloquium over oosters christendom, met onder meer Herman Teule. Hij is emeritus hoogleraar oosters christendom van de Katholieke Universiteiten van Leuven en Nijmegen. De oosterse christenen kunnen aan het uniforme Latijnse christendom leren dat er variëteit kan zijn in de manier waarop het evangelie in verschillende contexten van taal en cultuur vorm kan krijgen, stelt prof. Teule in een gesprek met Benoit Lannoo in Tertio van deze week. Voor het universele christendom is een troef dat de evangelische boodschap zich op zoveel wijzen kan uitdrukken, al lijken deze verschillende uitingen soms zelfs contradictorisch.   

Fascinatie

De groeiende belangstelling van het Westen voor het oosterse christendom heeft volgens prof. Teule onder meer te maken met een zekere fascinatie voor de oosters-christelijke identiteit, voor haar brede volksgeloof, haar rijke liturgie en haar diepe spiritualiteit. Soms wordt die fascinatie gevoed vanuit onvrede over ontwikkelingen in de eigen kerkgemeenschap, geeft Teule toe. Bijvoorbeeld over de liturgische hervormingen van Vaticanum II. Dan dreigt de idealisering van de oosterse christenen waarvoor Teule waarschuwt.

Maar het oosterse christendom staat wel voor een interessante contrastervaring – het kan ook anders – en dus relativering van onze vaste denkpatronen.

Gemeenschappelijke identiteit

Vormt de diversiteit en zelfs onderlinge animositeit onder christenen in het Oosten geen obstakel voor hun toekomst? Ongetwijfeld, antwoordt Teule. Willen de christenen hun plaats in het Midden-Oosten handhaven, dan moeten ze hun gemeenschappelijke identiteit verdedigen. Dat gebeurt lang niet altijd voldoende. Vaak zijn het trouwens de oosterse christenen in de diaspora die er het sterkst op hameren dat ze pakweg Assyriërs zijn en dus zeker geen Chaldeeërs of Arameeërs. Etnische rivaliteit wordt onproductief in de diaspora uitgevochten en soms naar het Oosten geëxporteerd.

De christenen horen wel degelijk thuis in het Midden-Oosten, maar dan als gist in een intussen islamitische deeg. Zij brengen de islamitische samenleving meer openheid voor de diversiteit bij.

Maar om die rol te blijven spelen, moeten de christenen in het Midden-Oosten volgens mij dringend hun onderlinge tegenstellingen meer leren overbruggen, onderstreept Teule. Ze mogen gerust heel divers blijven, maar moeten toch beter leren samenwerken.

• Lees de integrale tekst van het interview dat Benoit Lannoo voor Tertio met Herman Teule maakte.
• Voor een gratis proefexemplaar van of een abonnement op Tertio.
• Voor meer info over het colloquium over oosters christendom met o.a. Herman Teule, Alfons Brüning en de Nederlandse Syrisch-orthodoxe bisschop Polycarpus Aydin, dat het Louvain Centre for Eastern and Oriental Christianity (Loceoc) morgen woensdag  3 oktober organiseert in de Romerozaal van de Leuvense faculteit Theologie en Religiewetenschap.