‘Het offer’ — dit schrijven ‘De 12’ deze week

De 12’ vormen samen het lezerspanel van Kerk & Leven. In een beurtrol verzorgen ze elke week vier kleine rubrieken: een column, het antwoord op drie doordenkers, een foto die ze onlangs op Otheo zagen en die hen inspireerde en een citaat dat hen dierbaar is.

Het offer — column Lucette Verboven

Het was een uitnodiging die ik niet kon afslaan. Voor Braambos-televisie, destijds uitgezonden op de VRT, had ik Ina geïnterviewd, een Nederlandse die getrouwd was met een Syriër. Ja, natuurlijk wilde ik haar gaan bezoeken in Damascus, een leuke, levendige stad. Wie had toen kunnen vermoeden dat hier ooit een hevige burgeroorlog zou razen?

Ina nam me mee naar het bijzondere dorpje Maaloula. Uit het Mar Sarkis-klooster klonken diepe, mysterieuze gezangen in het Aramees, de taal van Jezus. Hoe dichtbij voelde ik Hem hier! Een marmeren altaar met opstaande randen bleek het laatste te zijn waarop nog bloed had gevloeid van een offerdier. Vandaar de gleuf: zo vloeit het bloed gemakkelijker weg, nietwaar? Zo betrok een oude Melkitische non mij in haar mijmeringen. Sinds die verschrikkelijke dood van Jezus was ‘alles volbracht’. Nu was een nieuw tijdperk ingezet, dat van de Nazarener. Het laatste offer was Hijzelf geweest. Had het anders gekund? Ze piekerde er al zo lang over. Moest Hij sterven om Zijn Vader te behagen? Wij offeren geen dieren meer, dat is waar, en mensen ook niet. Of toch? Plots keek ze mij recht in de ogen en vroeg: “Is oorlog niet de terugkeer van het oude mensenoffer? Net datgene wat Jezus kwam opheffen?” Ik dacht aan wat een vriendin, een huisarts, mij vertelde: twee jonge, sterke mannen waren bij haar gekomen voor een attest; ze moesten ‘goedgekeurd’ worden. Om wat te doen? Doodschieten of doodgeschoten worden. Mét attest! De oorlogsgod vraagt om jong leven.

En het laatste offer van Jezus dan? Blijkbaar kunnen of willen we het niet begrijpen: niet de dood van Jezus en ook elkaar niet. Zolang gaan we gewoon verder met het mensenoffer in wat ‘oorlog’ heet.

Doordenkers: Ine Pauwels beantwoordt 3 vragen

Welke film heb je al 10 keer gezien? 

La meglio gioventù. De film duurt zes uur. Je moet er dus de tijd voor nemen! Ik vind de film groots en tegelijkertijd intiem. Het verhaal volgt veertig jaar uit het leven van één familie, en draait om heel menselijke vragen: waarom nemen twee mensen die zo op elkaar lijken totaal verschillende wegen? Hoe leef je met gemiste kansen, verdriet, liefde en idealen? (Bekijk de trailer.)

Welke waardevolle les hebben je ouders je geleerd? 

In het Antwerps: ne nee hebt ge, ne ja kunt ge krijgen. Daarmee bedoelden ze: als je het op een beleefde manier doet, mag je alles vragen. Dat komt me vaak van pas in werkcontext. Wanneer collega’s aarzelen om een vraag te stellen aan een leidinggevende, ben ik vaak diegene die zegt: ik ga dat gewoon beleefd vragen. Soms komt er dan, tot onze eigen verrassing, een positief antwoord. Toen ik als student bang was voor mondelinge examens, kon moeke mij heel hard doen lachen met deze woorden: Ine, als die professor op het toilet zit, dan hangt zijn broek ook op zijn voeten. Het is iets wat ik intussen ook al aan mijn eigen kinderen gezegd heb. Vertrouw op jezelf, en laat je nooit kleiner maken.

Het moeilijkste aan ouderschap? 

Op een gegeven moment ga je minder deel uitmaken van het leven van je kind. In de lagere school praat je op de speelplaats met de leerkrachten, ken je alle kinderen en hun ouders. In de middelbare school weet je plots niets meer. Geen idee hoe de leer-krachten eruitzien. Plots zijn er nieuwe vriendinnen. Daar moet ik toch een beetje aan wennen.

Joris Billen kiest een foto die hem bijbleef

Pater Damiaan blijft inspireren. Onlangs zag ik een foto van een brief van zijn hand. Niet voor niets werd hij destijds verkozen tot de Grootste Belg; zijn radicale levenskeuze raakt ons nog steeds.Maar het doet me ook reflecteren: springen we vandaag niet te kwistig om met de titels ‘heilige’ en ‘zalige’? Veel mensen leiden een bewonderenswaardig en inspirerend leven. Ze kunnen ons absoluut de weg wijzen, maar maakt elk mooi voorbeeld iemand meteen heilig? Moeten we voor zovelen letterlijk op de knieën vallen?Laten we die term opwaarderen en bewaren voor de absolute uitzonderingen. Inspirerende figuren zijn er om van te leren, maar we hoeven ze niet te vereren. Laten we liever Christus weer volop centraal stellen. Hij is het ijkpunt, de rest zijn mooie wegwijzers. Geen roekeloos santo subito dus, maar een bedachtzaam santo serio.

Mieke De Jonghe over dit citaat

Dit stukje wijsheid wordt doorgaans aan de Italiaanse traditie toegewezen, maar is universeel. Het bleef terugkeren in mijn hoofd, bewijs dat het me aansprak. Elk stuk op het schaakbord beweegt individueel, nooit vóór zijn beurt en enkel volgens de hem toegelaten beweging. Zo zijn er mensen die zijdelings over anderen heen springen, anderen kronen zich tot wat ze menen te mogen zijn. Sommigen stellen zich beschermend op voor anderen, weer anderen blijven waakzaam wachten. Er zijn er die zo snel mogelijk iedereen van het veld willen ruimen. Er zijn er die van strategie wisselen naargelang het ze uitkomt. Maar wanneer het spel over is, blijft van voorsprong of rang niets over. Ikzelf, en jij, lezer, we zijn allemaal stukken op het schaakbord van het leven. Hoe mooi zou het zijn als we een spelregel konden toevoegen: samen met de anderen over het bord bewegen.