Hoop na wanhoop, het levensverhaal van Patrick Castermans: ‘Ze noemen me een moderne missionaris’

Jarenlang was hij een sporter pur sang. Geen hindernis die hij niet kon overwinnen. Maar een scheur in het hersenvlies en tinnitus werden voor Patrick Castermans (59) uit Tongeren de horde te veel. Wanneer hij op het diepst mogelijke punt zit, brengen hoop, veerkracht en geloof hem op een positieve manier terug naar het leven. Het levensverhaal van deze Limburgse ‘pelgrim van hoop’ verscheen zopas in het boek Hoop na Wanhoop met als ondertitel Storm. Over genade na beproeving.

Donderdag 18 augustus 2011, een datum die in het Limburgs collectief geheugen staat gegrift. Op de festivalweide van Pukkelpop in Kiewit neemt een zelden geziene storm haast Bijbelse apocalyptische vormen aan. Vijf mensen komen om het leven en tientallen anderen raken gewond. Diezelfde avond verandert ook het leven van Patrick Castermans. Het stormt in zijn hoofd. Barstende hoofdpijn en het geluid van een constant kloppende boormachine zijn zijn deel. De diagnose wat later in het universitair ziekenhuis in Leuven zindert na: verlies van hersenvocht en tinnitus. Op de afdeling intensieve zorgen wacht hem een onwaarschijnlijke periode, die hij beschrijft als een beproeving.

‘Ik kende mezelf niet meer’, vertelt hij. ‘Die pijn en machteloosheid waren verschrikkelijk. Ik stelde zelfs luidop de kwaliteit van mijn leven in vraag. Ik was de wanhoop nabij. Door de hopeloosheid van de medische situatie brachten vrijwilligers me naar de kapel van het ziekenhuis, waar ik tussen alle heiligen even tot rust kon komen. Ik ben er ook in gesprek gegaan met God. Als ik het moeilijk heb, vraag ik Hem om raad. Ja, ik geloof. God is er altijd voor me. Ik smeekte Hem om mij te komen halen of mij te laten voortleven in betere omstandigheden. Beide wegen kon ik appreciëren, maar ik bad: ‘Help me met deze beproeving’. Ik troostte me met de gedachte dat ik een mooi leven heb gehad met mijn vrouw en twee dochters. Ik was Hem daar ook dankbaar voor.’

Enkele dagen later brengen een complexe operatie en enkele schedelboringen onverhoopt redding. De diagnose tinnitus daarentegen is definitief. Patrick besluit om zijn kruis verder te dragen, ruim acht maanden lang. Tijdens zijn herstel is de Bijbel nooit ver weg. Meer dan ooit beseft hij dat elke dag een godsgeschenk is. Hij probeert te genieten en maakt na zijn ziekenhuisopname maar liefst 25 buitenlandse reizen. Als kunstenaar met een passie voor schilderkunst zoekt hij een jaar lang musea en galerijen op. Tegelijkertijd wordt het voor hem ook almaar duidelijker dat hij zijn voltijdse baan op een studiebureau niet langer meer kan uitvoeren.

‘Dat aanvaardingsproces was zeker niet evident’, zegt Patrick. ‘Mijn zelfvertrouwen was volledig weg. Bovendien ontregelde mijn tinnitus me helemaal. Lange tijd wilde ik niemand zien of spreken. Elke uitnodiging wees ik ook van de hand. Maar een persoon bleef volhouden. Bij onze eerste ontmoeting kreeg ik van haar een boek cadeau over het terugwinnen van je zelfvertrouwen. Op de eerste pagina stond in pen geschreven: ‘Alles gebeurt met een reden. Niets is toeval. Je wordt er enkel maar sterker door.’ Ik putte er veel kracht uit en kon stilaan mijn tinnitus loslaten. Ik kan er vandaag mee leven.

Vrijwilligerswerk

Patrick sluit zich niet langer op en gaat aan de slag als vrijwilliger, in dienst van de samenleving. Tot op heden vult hij zijn dagen als vrijwilliger in het bezinningscentrum van de abdij van Averbode, waar hij eerder al ging mediteren. Maar ook als leerkracht Nederlands in de onthaalklassen voor anderstalige nieuwkomers in Bilzen en Tongeren of bij vriendENtaal. Daarnaast vinden ook mensen uit de psychiatrie bij hem een luisterend oor.

‘Ik zet me voltijds in voor mensen die minder kansen hebben gekregen of het moeilijk hebben in het leven’, vertelt Patrick. ‘Mensen noemen me wel eens een moderne missionaris. Ik voel me gelukkig met het geluk van anderen. Het is een rijkdom zonder grenzen. Ik ontmoet fantastische mensen en dat drijft me om voort te doen. Er zijn momenten dat de hele wereld rond mijn tafel zit. Allemaal verschillende culturen, die zich willen integreren en hier een nieuw leven proberen op te bouwen. De oorlog in Oekraïne heeft me dan ook enorm aangegrepen. En net zoals bij mezelf, zie ik ook bij de Oekraïense leerlingen die parallelle beweging van hoop na wanhoop.’

Boek

Patricks verhaal is zonder meer een van beproeving en genade. Christian Devos, directeur van de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, moedigde hem aan om zijn levensverhaal in boekvorm te gieten. Dat boek is er intussen. Hoop na Wanhoop, met als ondertitel Storm, Over genade na beproeving, is sinds vorige week online verkrijgbaar bij uitgeverij bravenewbooks.nl en telt 116 bladzijden. ‘De opbrengst is bestemd voor een goed doel’, verzekert Patrick.

De illustraties in het boek zijn eveneens van zijn hand. Op zaterdag 26 oktober stelt hij zijn boek voor in Tongeren. Een pand in de Hemelingenstraat verandert voor een dag in een galerij, waar de illustraties op doek te zien zijn. Intussen werden zijn werken ook opgemerkt door het Regional Art Museum in Khmelnytskyi, een stad van bijna 300.000 inwoners in het westen van Oekraïne. Daar zullen de werken te zien zijn vanaf februari 2025 met als thema War and the psychological consequences for people.

‘Ook als je op het diepst mogelijke punt zit, kunnen hoop, veerkracht en geloof je op een positieve manier terug naar het leven brengen’, besluit hij.

Info: bravenewbooks.nl/patrickcastermans
Instagram: patrick.castermans98