Italiaanse kardinaal Zuppi gaat bemiddelen in Oekraïne

De aartsbisschop van Bologna, kardinaal Matteo Zuppi, is door het Vaticaan aangesteld om te bemiddelen in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Zuppi is geen beroepsdiplomaat, maar heeft als lid van de gemeenschap van Sant'Egidio een rijke ervaring op het vlak van conflictbemiddeling. In de vroege jaren 1990 was Zuppi persoonlijk betrokken bij vredesonderhandelingen tussen de twee strijdende partijen in Mozambique, wat leidde tot vrede na meer dan 17 jaar bloedige burgeroorlog. Dat proces nam 27 maanden in beslag. Nadien was hij direct betrokken bij andere vredesprojecten van de gemeenschap.

Jan De Volder, bijzonder hoogleraar interreligieuze dialoog (KU Leuven), kent Zuppi persoonlijk vanuit de beweging van Sant’Egidio. Op Radio 1 zei hij dat Zuppi een mythische reputatie heeft en dat de paus hem uitkoos vanuit een persoonlijke appreciatie, het oecumenische netwerk van Sant’Egidio, maar vooral vanwege Zuppi’s menselijke kwaliteiten en politieke vaardigheden.

De bemiddelingsopdracht in Oekraïne is hoe dan ook een hondsmoeilijke opdracht en niet te vergelijken met deze in Mozambique. Daar waren de partijen moegestreden en hadden ze na de val van het communisme en het apartheidsregime geen echte bondgenoten meer.

De missie toont wel aan dat het Vaticaan een eersterangsrol speelt in het streven naar een politieke oplossing van een conflict dat al tienduizenden mensenlevens heeft gekost.

Belangrijk figuur

Matteo Maria Zuppi werd op 11 oktober 1955 in Rome geboren en ontmoette in 1973 als middelbare scholier Andrea Riccardi, de stichter van de Sant'Egidio. Daarna begon hij zich in te zetten voor immigranten en daklozen en mee te werken met de beweging.

Op 22-jarige leeftijd, na het behalen van een diploma in de letteren aan de Romeinse Universiteit La Sapienza, met een proefschrift over de geschiedenis van het christendom, ging hij naar het seminarie van het bisdom Palestrina. Op 9 mei 1981 werd hij tot priester gewijd voor dit bisdom in de rand van Rome. In 1988 ging hij  over naar het bisdom Rome en werd pastoor in Trastevere. Van 2000 tot 2012 was hij algemeen kerkelijk assistent van de gemeenschap van Sant'Egidio.

Op 31 januari 2012 benoemde Benedictus XVI hem tot titulair bisschop van Villanova en hulpbisschop van Rome. Paus Franciscus benoemde Zuppi op 27 oktober 2015 tot aartsbisschop van Bologna. In oktober 2019 werd hij kardinaal gecreëerd. Zijn titelkerk is niet toevallig die van Sant'Egidio in de Romeinse wijk Trastevere.

Vanaf dat moment wees iedereen Zuppi aan als de enige figuur die de Italiaanse bisschoppenconferentie in de door paus Franciscus gewenste richting kon leiden.

Zijn benoeming tot voorzitter van de bisschoppenconferentie op 24 mei vorig jaar was dan ook geen verrassing. Door de combinatie van een aantal functies is hij hoe dan ook een van de belangrijkste figuren in de wereldwijde katholieke Kerk. Vreemd genoeg was hij in februari laatst afwezig tijdens de continentale zitting van het synodale proces in Praag, terwijl hij er wel verwacht werd.