Jean Vaniers 10 leefregels voor oudere mannen

‘Als een man een man wil worden, zal hij op zijn gemak moeten zijn met zijn lichaam. Een lichaam dat kwetsbaar is, zoals alle lichamen.

We worden geboren in zwakheid en we zullen sterven in zwakte.

Als we een bepaalde leeftijd bereiken – negentig – beginnen we zwakker te worden. Ik vergeet wat ik wil zeggen, ik vergeet woorden. […] Ik moet accepteren dat ik negentig ben. Ik ben geen vijftig, veertig of dertig meer. En ik kan niet meer doen wat ik zou willen doen.’

2. Spreek over je emoties

‘Mannen vinden het moeilijk hun emoties te uiten. Als een man ontdaan is, wordt hij makkelijk boos en gewelddadig. Wanneer een man kampt met eenzaamheid of tegenslag, compenseert hij dat snel met bijvoorbeeld alcohol of drugs.

Mannen sluiten zich soms liever af van de realiteit.

Maar mens zijn betekent van de realiteit houden.’

3. Wees niet bang om niet succesvol te zijn

‘In het leven van de man draait veel om macht en succes. Daar komt een grote angst bij kijken, namelijk om niet succesvol te zijn. Angst voor ziekte en zwakheid. Hij denkt: ik zal geliefd zijn als ik succes heb. Wat de man zal moeten ontdekken is: je bent mooi zoals je bent.’

4. Vraag je partner: hoe gaat het?

‘Een groot probleem voor mannen komt tot uiting in de vraag: is hij getrouwd met zijn werk of met zijn vrouw? Wat is belangrijker voor hem, opklimming langs de ladder van promoties, of tijd hebben om zijn vrouw te vragen: hoe gaat het, wat heb je nodig?’

5. Kijk niet zo veel naar je telefoon. Wees aanwezig!

‘De nieuwe technologie is super, maar kan je ook wegdrijven van je innerlijk, de reflectie en de aanwezigheid bij anderen. Ben je in staat te luisteren, aanwezig te zijn bij anderen?’

6. Vraag mensen: wat is jouw verhaal?

‘Mensen ontmoeten is naar mensen luisteren. Vertel me jouw verhaal.

Zeg me waar je pijn zit. Waar je hart sneller van klopt. Waarnaar je verlangt.

Ik moet naar de ander luisteren omdat zijn verhaal anders is dan het mijne. Om te zien welke gaven de ander heeft.’

7. Wees je bewust van je eigen verhaal

‘Als ik zeg dat er een behoefte is om nederiger te worden, met meer tijd om te luisteren, dan is dat omdat er onbewust dingen in ons leven aanwezig zijn die je moet leren kennen. Waarom reageer ik geprikkeld?

Waarom ben ik stil, terwijl anderen veel spreken? 

Waarom vlucht ik weg in gedachten over de realiteit, zonder mij aan die realiteit over te geven? We moeten dit onderbewuste ontdekken om een belangrijke vraag te kunnen beantwoorden: wat is mijn grootste angst?’

8. Stop de vooroordelen, ontmoet mensen

‘We zijn gevangen in de tirannie van onze cultuur. In mijn groep, mijn religie, mijn politieke partij, mijn dit en dat. Want dat geeft veiligheid. Maar mens zijn, betekent vrij zijn, de vrijheid voelen mijzelf te zijn. Vrij om een lid van de mensengemeenschap te worden. Daarom moeten wij de ander ontmoeten. De mensen die anders zijn. Zodat je gaat zien dat ook de ander een mooi mens is.’

9. Luister naar je diepste verlangens

‘In de mens is een soort van schreeuw van oneindigheid aanwezig. Daarin verschillen wij van dieren.

Het is wat ik noem de zoektocht naar het spirituele.

Toen ik jong was, had ik het verlangen marinier te worden, te midden van een gevaarlijke oorlog. Dat wilde ik niet zomaar, maar het was een echt verlangen. Het was een soort innerlijke stem. Wat is jouw grootste verlangen?’

10. Vergeet niet dat je op een dag zult sterven

‘Ik ben niet de koning van de wereld en ik ben zeker niet God. Ik ben gewoon iemand die negentig jaar geleden geboren is en over een paar jaar zal sterven en dan zal iedereen mij vergeten zijn. Dat is de realiteit.

Wij zijn allemaal passagiers.

We stappen in de trein, we stappen uit de trein en de trein gaat door. Zo zal de wereld doorgaan en ik ben er niet langer bij.’

Deze bijdrage verscheen eerder op Ignis, webmagazine over geloof, spiritualiteit en samenleving