Jezuïetenregio der ‘Europese Lage Landen’

De vroegere jezuïetenprovincies van Nederland en van Noord-België – zeg maar: de Vlaamse - zijn samengesmolten tot één onafhankelijke jezuïetenregio, de Europese Lage Landen genaamd. Dat werd zaterdag in Antwerpen gevierd. Tientallen Vlaamse en Nederlandse jezuïeten waren daarvoor afgezakt naar de Sint-Carolus Borromeuskerk, een jezuïetenkerk bij uitstek. Ook confraters uit Groot-Brittannië en Ierland – de Nederlandstalige jezuïeten in opleiding trekken al een tijdje naar het gezamenlijke vormingshuis in Birmingham – uit Frans- en Duitstalig België, uit de Democratische Republiek Congo en uit Frankrijk waren komen meevieren, alsook de assistent van de generale overste van de Sociëteit van Jezus, de Syrische jezuïet Victor Assouad. 

Vernieuwd elan

Ons institutioneel organiseren is ondergeschikt aan de zending die we ontvangen hebben, en waarvoor wij bestaan, bracht regioprovinciaal Johan Verschueren in zijn homilie in herinnering, verwijzend naar het evangeliewoord: Want ieder die zijn leven wil behouden, zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest omwille van Jezus en het evangelie zal het behouden (Mc 8,35). Daarom kunnen wij met grote vrijheid en dankbaarheid de veranderingen doorvoeren die we doorvoeren: we sluiten de geschiedenis van de Nederlandse en Vlaamse jezuïetenprovincies af. En met vernieuwd elan meten we ons een jasje aan dat ons past: dat van een regio waar we over cultuurgrenzen heen in grote samenwerking met vele partners een nieuwe zendingsgeschiedenis beginnen.

De voornaamste veranderingen werden de voorbije vier jaar al doorgevoerd, eigenlijk vieren we dat we daarmee klaar zijn. Johan Verschueren

Op dit ogenblik tellen de jezuïeten nog een 130-tal Vlaamse leden. Twintig daarvan wonen in het buitenland en van de 110 jezuïeten in Vlaanderen bestaat een derde – 35 man - uit teruggekeerde missionarissen. In Nederland wonen 60 jezuïeten. Daarnaast leven bijna 30 Nederlandse paters en studenten in het buitenland. Er zijn nog enkele jongere jezuïeten alsook enkele jezuïeten in opleiding, maar de gemiddelde leeftijd ligt intussen toch boven de 70 jaar. Daardoor eist de zorg voor oude en zieke medebroeders in de leefgemeenschappen van bejaarde religieuzen veel aandacht op.

Toch zijn de jezuïeten in de Lage Landen nog altijd op velerlei terreinen erg actief.

De jezuïeten zijn onder meer werkzaam in persoonlijke begeleiding, retraites, studentenpastoraal, parochies en gevangenissen, maar ook bij universitair onderwijs en onderzoek in Leuven, Tilburg of Rome en bij vluchtelingenwerk, internationale pastoraal in Brussel, de Bollandisten (die al eeuwenlang heiligenlevens historisch-wetenschappelijk onderzoeken), noem maar op. Daarnaast ondersteunen de Vlaamse en Nederlandse jezuïeten werken waar anno 2017 weinig confraters voltijds bij betrokken zijn, maar die wel nog altijd een ignatiaans cachet dragen: verschillende Vlaamse colleges en het college in Delft, de Belgische en de Europese Jesuit Refugee Service (JRS), het Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen (Ucsia), het maandblad Streven en het Ruusbroec-genootschap in Antwerpen en het retraitecentrum Oude Abdij in Drongen bij Gent.

Tijdens de feestviering legden ook twee jezuïeten hun laatste geloften af: pater Ward Biemans (46 jaar) uit Amsterdam en broeder Wiggert Molenaar (51 jaar) uit Antwerpen.