Joan Chittister (86): ‘Feminisme is ook een spirituele vraag’

Het lijkt een vreemde combinatie: religieuze én feministe. Van jongs af aan wist Joan Chittister dat ze kloosterzuster wilde worden. Toen ze intrad, bestond er geen activisme voor vrouwen in de Kerk. Feministische theologie ontwikkelde zich pas vanaf de late jaren 1960 met theologen als Mary Daly of Elisabeth Schüssler Fiorenza. De laatste stelde zich een ekklesia of women voor, waarin men een gemeenschap van gelijken nastreeft, een structuur van kleine gemeenschappen waarin gelovigen zeggenschap hebben over hun eigen spirituele ontwikkeling. Volgens Fiorenza kenmerkte de groep mensen die zich verzamelde rond Jezus zich door een dergelijke gelijkwaardige manier van samenleven, die teloorging toen het christendom groeide, maar die nog wel als inspiratie kan dienen voor mensen nu.

‘Langzaamaan begon ik mezelf de vraag te stellen: kan een vrouw überhaupt wel katholiek zijn?’, vertelt Joan Chittister vaak.

De volheid van het geloof was zeker niet voor ons bedoeld.

En dat was, volgens de Romeinse catechismus, omdat God het zo wilde. God wil ons dus zeker ook niet echt. Niet echt. Niet helemaal. Dus waarom zou een vrouw katholiek zijn? Ik geloof niet in een God die de helft van het menselijk ras schiep om het te verwerpen.’

Spirituele vraag

Voor Chittister is feminisme geen vrouwenkwestie. Het is een spirituele vraag voor alle tijden. Het gaat er niet om te krijgen wat mannen al hebben.

Feminisme gaat over het krijgen van een betere wereld, voor iedereen.

Volgens haar biedt feminisme ons een ander wereldbeeld. Het corrigeert de scheve opvattingen van het patriarchaat over wie heersers zouden moeten zijn en wie geregeerd moet worden, wie zwak en wie sterk is, wat goed en wat fout is, wat een man en wat is een vrouw. Feminisme komt niet om mannen te vernietigen. Het is er om mannen te redden van een systeem dat de menselijke ontwikkeling van mannen belemmert, terwijl het beweert hun macht te geven. Feministen vragen mannen niet om minder dan mannelijk te zijn. Feministen vragen vrouwen en mannen om niet in te gaan op patriarchale systemen die hen beiden vernietigen. Het feminisme brengt zowel mannen als vrouwen tot de volheid van het leven en de heelheid van de ziel, en dus tot het christendom van Jezus dat anders was dan de patriarchale kerk.

Haar standpunt is radicaal.

Totdat de Kerk de vraag van de vrouwen beantwoordt op een manier die het evangelie ernstig neemt, staan volgens Joan Chittister de geloofwaardigheid van haar sacramenten, haar theologie en haar structuren allemaal op het spel. De Amerikaanse benedictines zegt: ‘Sinds paus Johannes XXIII het feminisme noemde als een van de tekenen des tijds, wachtten vele vrouwen op een antwoord. We hebben allemaal ons hele leven gewacht, of we het ons nu bewust realiseerden of niet. En we wachten nog steeds. Ik ook.’

Bestel het boek van de maand 

Boek van de maand 'Het monastieke hart. 50 stappen naar een contemplatief en zinvol leven'.

Bestel via Halewijn en krijg 10 procent korting nog tot eind maart.