Kardinaal De Kesel: 'Wetenschap is nooit helemaal neutraal'

Twee oude mensen zien wat anderen niet zien. In zijn homilie tijdens de eucharistieviering voor het patroonsfeest van de KU Leuven, vrijdag in de Leuvense Sint-Pieterskerk, ging kardinaal Jozef De Kesel dieper in op de wonderlijke ontmoeting van Simeon en Hanna met Maria en Jozef die, toen de tijd was aangebroken dat ze hem overeenkomstig de wet van Mozes rein moesten laten verklaren, met Jezus naar de tempel in Jeruzalem trokken om er het offer te brengen dat de wet van de Heer voorschrijft (Lc 2,22). De oude Simeon en Hanna hebben in dat kind de menselijkheid en de solidariteit herkend die God ons in zijn Zoon heeft geopenbaard: een teken van bevrijding, licht en toekomst voor deze wereld.

Want ondanks hun hoge leeftijd, waren Simeon en Hanna mensen van hoop gebleven. Kardinaal Jozef De Kesel

De kardinaal, die ook grootkanselier van de universiteit is, stond stil bij de paradox dat twee mensen op eerbiedwaardige leeftijd het eerst gevoelig bleken voor wat toekomst brengt, onder meer omdat de Alma Mater zich over enkele jaren mag opmaken voor haar zeshonderdste verjaardag (in 2025). Deze universiteit is een belangrijke instelling, met grote culturele en maatschappelijke betekenis en dus met grote verantwoordelijkheid. Aan deze universiteit studeren en werken vele jonge mensen. Ook zij kunnen voor de toekomst van de samenleving veel betekenen, niet alleen door de kennis die ze hier opdoen, maar vooral door wat ze ermee doen. Het is onze taak hen daarin te begeleiden en hun dromen en generositeit niet met cynisme af te blokken.

God is immers altijd jong, altijd nieuw, altijd verrassend, parafraseerde kardinaal De Kesel de Duitse theoloog Karl Rahner.

De kardinaal wees erop dat onze samenleving vandaag voor nieuwe en fundamentele uitdagingen staat, waarin God ons tegemoet komt als een kind dat de wereld ontdekt. De wetenschap staat voor ongekende mogelijkheden, die ons evenwel confronteren met grote ethische vragen: vragen over leven en dood, vragen die raken aan de fundamenten van onze beschaving. Mgr. De Kesel verwees eveneens naar de wereldwijde migratie: Vandaag was nog maar eens in het nieuws hoeveel mensen in de Middellandse Zee het leven laten. Bovendien is de uitdaging om duurzaam met onze planeet om te gaan nog nooit zo prangend geweest: Er zal voor de generaties na ons veel afhangen van hoe wij daarmee omgaan. Daarom stelde de kardinaal dat wetenschappelijke kennis nooit helemaal neutraal is.

Ook wetenschappelijk onderzoek is nooit helemaal onschuldig. Kardinaal De Kesel

Als het waar is dat God geen afstandelijk iets is, maar de liefde zelf die ons raakt; als het waar is dat God zijn lot aan ons verbonden heeft, weerloos en solidair tot in de dood; als deze essentie van de christelijke boodschap waar is, dan zit in dat mysterie ook de zin en bestemming van ons leven. En dat heeft consequenties, legde mgr. De Kesel uit. Dan kunnen en mogen we niet zelfgenoegzaam zijn of onverschillig voor anderen, niet elk voor zich. Het zoeken naar wat ons werkelijk heil en bevrijding brengt, naar wat de mens in zijn menselijkheid en vooruitgang dient, mag ook in ons wetenschappelijk onderzoek nooit afwezig zijn. Ook in het werk aan de universiteit schuilt altijd verantwoordelijkheid voor anderen, voor de samenleving en voor de schepping.

Bovendien is wetenschap niet langer het prerogatief van één enkel continent, het rijkste. Kardinaal Jozef De Kesel

Door de communicatietechnologie werd de wereld een heus netwerk, wat partnerschap en solidariteit ten goede komt. De kardinaal verwees aldus onrechtstreeks naar wie vrijdagavond tijdens een academische zitting door de nieuwe Leuvense rector Luc Sels de insignes van het eredoctoraat opgespeld kregen: de Frans neuroloog Alim Louis Benabim, die baanbrekend werk verricht voor Parkinsonpatiënten en patiënten met verlamming door een ruggenmergletstel; de Deense nanowetenschapper Thomas Ebbensen, die mee het fenomeen van de buitengewone optische transmissie verklaarde; Martin Wolf van de Financial Times, één ’s werelds belangrijkste opiniemakers; en zuster Rosemary Nyirumbe, die duizenden jonge vrouwen begeleidt die uit de hel van de oorlog in Noord-Uganda zijn ontsnapt.