Te koop (voor veel geld): de Bijbel van Bach, mét zijn notities

‘Dit hoofdstuk is het ware fundament van alle God welgevallige Kerkmuziek.’

‘Een heerlijk bewijs dat naast de andere onderdelen van de eredienst, in het bijzonder ook de Musica door Gods Geest door David mede ingesteld is.’

Het hoofdstuk waarvan spraken zijn de Kronieken uit de Bijbel, de commentaar is van de hand van componist Johann Sebastian Bach (1685-1750). Voor Bach was de Bijbel niet alleen een inspiratiebron voor zijn muziek, het was een boek voor alledag. Getuige de honderden aantekeningen en opmerkingen die hij maakte. Hij had een driedelige Calov-editie, genoemd naar de lutherse theoloog Abraham Calovius, die de Bijbeltekst aanvulde met commentaren uit de geschriften van Luther. In drie delen, samen goed voor 4.500 bladzijden.

Ontdekt in 1934

Bachs Bijbel werd pas in 1934 ontdekt in Amerika. Een Duitse lutherse predikant op bezoek bij familie in Missouri herkende op een oude Bijbel de handtekening van Johann Sebastian Bach. Onderzoek van papier, inkt en handschrift bewees de echtheid. De Bijbel is sindsdien eigendom van een Amerikaanse theologische bibliotheek, de Concordia Seminary Library.

Toen de Nederlandse uitgeverij Van Wijngaarden daarvan hoorde, rijpte het idee om de Bijbel opnieuw uit te geven. Niet dat de uitgeverij onbeslagen op het ijs kwam: ze bracht eerder al fascimiles uit van boeken van Mercator en Copernicus én van de Gutenberg-Bijbel.

Door z’n omvang was de heruitgave van de Bach-Bijbel een immens werk.

Alle 4.500 bladzijden werden één voor één gefotografeerd. Die bestanden gingen naar een drukkerij in Polen, die de bladzijden weer afdrukte op speciaal papier, dat aansluit bij het origineel. Dat karwei verklaart ook het aanzienlijke prijskaartje: de driedelige Bijbel kost 5.500 euro. 

• Voor meer info kan je terecht op de website bachbijbel.nl.