Het is de liefde, de liefde voor orgelmuziek

Organist Peter Van de Velde is in zijn nopjes met het gerestaureerde Schyvenorgel in de kathedraal

Een smalle wenteltrap achterin de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Antwerpen voert Peter Van de Velde, organist- titularis sinds 2002, naar het doksaal waar hij volop oefent op het Schyvenorgel, dat er sinds kort met z’n 5.777 pijpen, negentig registers en vier klavieren opnieuw pronkt in al zijn glorie.
Op 18 maart zegende mgr. Bonny het orgel opnieuw, zodat het kan worden ingezet tijdens de Goede Week. Op 13 april speelt Van de Velde het in na vier jaar stilte wegens restauratiewerkzaamheden. Het gevaarte werd gedemonteerd in zo’n 60.000 onderdelen, die netjes opnieuw in elkaar gepuzzeld werden. Dat verliep vlekkeloos, buiten kleine problemen tijdens de extreme koude van het jaarbegin en de daarmee gepaard gaande droogte. Daarvan getuigt de vochtigheidsmeter op het orgel nog. „Alle orgels in het land hadden er last van”, weet Van de Velde. „Dat is normaal. De instrumenten werden voornamelijk uit hout vervaardigd, in een periode waarin elektrische verwarmingsinstallaties nog niet bestonden. Als die vandaag worden aangezet, daalt de vochtigheid nog meer.” Zijn vingers kriebelen alvast om de kathedraalbezoekers op een concert te vergasten: „De orgelkast werd een meter naar voren geplaatst, waardoor de klank nu tot zijn volle recht zal komen.”
Als kleine jongen kreeg Peter Van de Velde de microbe te pakken. „Je hoorde het orgel wel in de zondagsviering, maar je zag het amper. Dat mysterieuze fascineerde me, net als de band tussen [node:field_streamers:0] orgelmuziek en liturgie”, zegt hij. Dat hij organist werd, heeft hij te danken aan zijn pastoor en veel doorzettingsvermogen. „Hij stimuleerde me en kocht studieboeken. Zo leerde ik mezelf orgel spelen, want in Doel was geen muziekschool.”
De organist is alvast in zijn nopjes met het gerestaureerde orgel. „Het unieke van dit instrument, in 1891 ontworpen door Pierre Schyven, is dat het nog volledig authentiek is. Het behoort tot de top tien wereldwijd. Het is ideaal voor romantische symfonische muziek en een van de meest veelzijdige instrumenten, dat grote contrasten aankan, van zachte tot sterke tonen. Kun je het Metzlerorgel, dat de kathedraal verwierf in 1993, vergelijken met een klein barokorkest, dan is het Schyvenorgel veeleer een groot symfonisch orkest.”
Peter Van de Velde kon van zijn hobby zijn beroep maken, maar ziet het aantal orgelstudenten gestaag dalen. „Er zijn weinig concertmogelijkheden en de plaatsen in kerken zijn dun gezaaid”, weet hij. „Daar ligt een taak voor onze bisdommen. Vandaag bedienen priesters vier kerken of meer. Waarom geen gelijkaardige regeling uitwerken voor organisten?” Zelf werkt hij samen met orkesten of koren. „Het orgel bespeel je in je eentje, waardoor het gevaar bestaat dat het een wereld op zich wordt. Dat denken kerkgangers ook vaak. Bij het plannen van een uitvaart vragen ze soms: ‘Is het met muziek of orgel?’ Ook is het een misvatting dat enkel kerkmuziek wordt gecomponeerd voor orgels.”

Op 13 april om 20 uur speelt Van de Velde het orgel in. In juni staat het centraal tijdens de vrijdagconcerten. Op 11 augustus is er een middagconcert op beide orgels samen. Tickets via www.akc-orgel.be of in de kathedraalshop.