Meegemaakt: een infodag voor kandidaat-pelgrims naar Compostela

WAT: Infodag voor kandidaat-pelgrims naar Compostela
WANNEER: zaterdag 29 november 2025
WAAR: Mol
WIE: Het Vlaams Compostelagenootschap
HOEVEEL: 52 deelnemers
DUUR: van 10 tot 17 uur
VOOR OTHEO TER PLAATSE: journalist Philippe Ghysens

Vooraf

Hoe word ik een pelgrim? Het is geen levensdroom van me, maar toch kijk ik met bewondering naar de stappers die weer en wind trotseren om hun doel te bereiken. Dat doel is vaak Santiago de Compostela. Je kan er geraken, maar je moet er wel wat voor doen. Maar wat allemaal? Om dat te weten, trok ik naar de infodag van het Vlaams Compostelagenootschap in Mol. En keerde huiswaarts met levenswijsheden verpakt als wandeltips.

Wat ik meemaak

Het Vlaams Compostelagenootschap helpt je op weg naar een betere tocht, lees ik op de ontvangstborden aan de ingang van het schoolgebouw waar de infodag doorgaat. Binnen is de koffie warm, en de sfeer gemoedelijk. Op het podium staat een pelgrimset uitgestald. Het zijn de noodzakelijke benodigdheden voor de tocht: een rugzak (10 kilo!), een poncho, stapschoenen met kousen, wandelstokken. Aan tafels zitten groepjes kandidaat-pelgrims samen met ervaren bedevaarders. Het is een mix van jong, oud en nog wat ouder. Zie ik daar een glimp van vastberadenheid en volharding in de ogen van de aanwezigen? Of is het inbeelding?

We worden verwelkomd door Marijke Janssens, de voorzitter van het genootschap. Zij spreekt de eerste van een reeks wijze woorden zoals er de rest van de dag nog veel te horen gaan zijn. ’Je vraagt je misschien af wat pelgrimeren is? Wel, pelgrimeren is ‘wandelen plus’. Die plus vult elke pelgrim zelf in. Onderweg heb je de meest beklijvende belevingen en ontmoetingen. En geloof me, mocht er een probleem opduiken, er is altijd een oplossing.’ 

Die oplossingen moeten er wel zijn, bedenk ik, want elk jaar komen een half miljoen pelgrims aan in Santiago de Compostela. En dat zijn enkel degenen die zich geregistreerd hebben. In werkelijkheid zijn het er drie keer meer, zegt Karel Mentens me. Hij is voorzitter van de afdeling Kempen. Ik moet even slikken. Anderhalf miljoen mensen die in het befaamde bedevaartsoord aankomen. Die de Camino afgelopen hebben.

Karel heeft nog verrassend nieuws. Ook onze koning Filip is een van die vele pelgrims. Hij heeft de hele route afgelegd, samen met Mathilde en een gedeelte ook met de kinderen. Hoeveel jaren hij erover deed, is niet duidelijk, maar Karel weet zeker dat de koning vertrok in België en aankwam in Santiago de Compostela. 

Lees ook

Koninklijke familie voltooit pelgrimstocht naar Compostela

Lees het volledige nieuwsitem

Niet iedereen doet het in episodes verspreid over de jaren. Er zijn pelgrims die de tocht in één ruk doen. Reken daarvoor op 100 dagen, want Santiago ligt zowat 2.200 van pakweg Mol. ’Je hebt eigenlijk drie categorieën pelgrims: de grootste groep zijn de 65-plussers, dan heb je de mensen die een trauma verwerken, zoals een scheiding of een ziekte, en ten slotte de studenten die afgestudeerd zijn en nog niet weten wat ze gaan doen’, zegt Karel. 

Voorzitter Marijke omschrijft het als volgt: ‘Voor sommigen is het een pure sportieve uitdaging. Anderen willen voor zichzelf eens alles op een rijtje zetten. Of gewoon uitvissen wat belangrijk is in het leven. Nog anderen willen vriendschapsbanden aanhalen. Of willen genieten van de natuur. Of ze hebben religieuze of spirituele motieven. Pelgrimeren is minder moeten en meer ontmoeten.’ 

Het Vlaams Compostelagenootschap is de perfecte gids voor al die moedige pelgrims die niks moeten. De organisatie bestaat al veertig jaar. Alles straalt professionalisme uit. De website ziet er overzichtelijk en compleet uit. In de webwinkel zijn alle mogelijke gidsboeken te koop. En op een infodag zoals die in Mol verklappen ervaren stappers hun gouden tips aan de kandidaat-pelgrims.

Intussen telt het genootschap al drieduizend gezinnen als lid, omgerekend 4.300 individuele leden. En daarvan zijn er 267 vrijwilliger binnen de organisatie.  ‘Onze leden komen uit alle geledingen’, zegt voorzitter Marijke. ‘Wanneer je die rugzak over je schouders tilt of de tassen aan je fiets hangt, maakt het nog weinig uit waar je vandaan komt, wat je in je leven gedaan hebt of wat je achtergrond is.’

Ik leer wat het grote verschil is tussen een pelgrim onderweg naar Compostela, en een wandelaar die de Dodentocht in Bornem aflegt: tijd. In Bornem proberen deelnemers binnen de voorziene tijd aan te komen. Ze kijken op hun Strava, zetten er vaart achter, willen zo snel mogelijk binnen zijn, en posten dan het resultaat op sociale media. Op weg naar Compostela telt dat allemaal niet: geen Strava, geen Instagram. De pelgrim leeft onder een stolp. ‘Eigenlijk hebt ge geen goesting om te stoppen. Ge wilt altijd maar verder gaan’, zegt Marijke. De voorbereiding is een stuk van de tocht, hoor ik zeggen. ’De tocht begint vandaag.’

Alle wegen leiden naar Compostela. Nog zo’n wijsheid die ik opsteek. En bevestigd zie als ondervoorzitter Marc Frederickx met zijn aanwijsstok naar het scherm stapt. Eerst de kaart van België, dan die van Frankrijk en Spanje. Een hele reeks Via’s kronkelen van boven naar beneden door België. De langste met 363 km / 13 tot 16 dagen is de Via Brabantica, maar die gaat al in Nederland van start. De weg die de pelgrim kiest, hangt af van het antwoord op de vraag: ‘Hoeveel tijd hebt ge eigenlijk?’

Nog zo’n vraag: hoe graag wil je afdwalen? Op de Via Tolosana kan de ware pelgrim de afslag nemen naar Lourdes, om later weer aan te sluiten op de Camino Francés. Jongeren doen dat wel eens, omdat ze als kind met hun ouders naar het bedevaartsoord geweest zijn. Marc waarschuwt wel: ‘Je kan ook een stad bezoeken onderweg. Maar let op: dat is geen rustdag. Niets zo vermoeiend als een hele dag rondslenteren.’

Een pelgrim wandelt aan 4,5 km per uur. Behalve in de Pyreneeën. ‘Zijt blij als ge daar 2,5 km haalt’, zegt Marc. ’Wees vooral niet te ambitieus.’ En houd er rekening mee dat de aangegeven afstanden slechts een indicatie zijn. Want naar een slaapplaats stappen, is soms nog een extra paar kilometers.

In zo’n slaapplaats staat vaak een Donativo, een doos waarin geld mag (lees: moet) gestopt worden. ‘Je geeft wat je overnachting en het eten waard waren. Zorg dus voor cash geld. En weet dat als het geld op is, ook het slapen op is. Te voet gaan is niet gratis. Zorg ook voor een gpx op je gsm. Daarmee kunt ge wel verkeerd lopen maar nooit verloren lopen. En er is niks zo plezant als verkeerd lopen.’

Een andere gouden tip: ‘Als je de was wilt doen, kijk eerst of je ’m ook droog krijgt. Je kan beter vuil dan nat verdergaan.’

Steentjes en stempelboekjes

De aanwezigen worden getrakteerd op nog véél meer praktische informatie. Over hoe Parijs te doorkruisen met de fiets. Dat er geen vlakke wegen zijn: het is altijd wel hellend. Over de steentjes die pelgrims meedragen. Over stempelboekjes en manieren om weer thuis te geraken. Over dagenlang stappen door de regen. ‘Ik trek soms mijn kap over mijn hoofd en loop in trance over de Camino. En dat mag’, zegt Marc. 

En ook nog, als je een metgezel hebt: ‘Je kan niet geloven wat je elkaar allemaal vertelt.’

Als de laatste tip voor de pelgrimstocht gegeven is, vraagt het genootschap nog aandacht voor de eigen Donativo-box. Bij koffie en een broodje beginnen de aanwezigen hun plannen voor de tocht naar Santiago de Compostela concreet te maken.

Geen stapper is meer dapper dan degene die de Camino aanvat, denk ik, mijn eigen levenswijsheid toevoegend aan al die andere die ik vandaag hoorde. Het was dus toch vastberadenheid, in die ogen. Daarvoor kan een mens alleen maar bewondering hebben.

Tekst: Philippe Ghysens