Mond vol van diversiteit en inclusie, maar religie vinden we bedreigend [opinie]

In De Morgen reageert de rector van de KU Leuven op het opiniestuk van de VUB-rector over de toename van religieuze invloed op zijn campus (DM 20/9). Danckaert duidde religie en de actieve beleving daarvan als een risico en een probleem, en associeerde het met toenemende polarisering in de samenleving.

‘Dat wringt toch wat’, schrijft Sels vandaag. ‘Je kan moeilijk diversiteit en inclusie omarmen, maar ze afstoten zodra ze religieuze kantjes krijgen.’

Grote diversiteit aan KU Leuven

Rector Sels beschrijft de KU Leuven als een gemeenschap met een grote diversiteit aan religieuze en niet-confessionele groepen. Studenten en medewerkers kiezen vaak bewust voor deze universiteit omdat ze er hun religie vrij kunnen beleven en in die beleving ondersteund worden.

Dat die toenemende diversiteit een complexe kant heeft, geeft hij grif toe, maar ‘die omarmen we op al onze campussen, dus ook die op de Brusselse die in dezelfde gemeenschappen als die van de VUB zijn ingebed’. Hij stelt: ‘We leren er elke dag opnieuw dat diversiteit verrijkt, maar ook dat echte inclusie moeilijk wordt als de religieuze verschillen uitgesloten worden.’

Pragmatisch zoeken naar oplossingen

Complexe situaties kunnen vaak pragmatisch worden opgelost. Luc Sels somt een paar praktische kwesties op: ‘De moslima in bewegingswetenschappen die niet wil zwemmen met de rest van de groep, vindt na dialoog haar oplossing in aangepaste zwemkledij. De studente met een lange sluier van snel ontvlambaar nylon krijgt na afstemming een wat korter alternatief in een veilige stof voor haar labowerk. In het operatiekwartier wordt de tulband na overleg gewisseld voor een chirurgische muts.’

Drievoudige aanpak

De essentie van de aanpak is drieledig, legt de rector uit. ‘We geven pragmatiek voorrang op principiële stellingnames. We zien, ten tweede, religieuze diversiteit niet zomaar als een sociologisch gegeven, maar maken ze expliciet zichtbaar. Zo bijvoorbeeld in onze 'Days of significance': studenten en medewerkers die elkaar met rijke verhalen vertrouwd maken met hun kalender, van Aswoensdag over Divali tot de ramadan.’

‘Het derde luik heet: samen! Zo verzamelen grotere religies van onze universitaire gemeenschap zich rond het altaar tijdens de eucharistie die de opening van het academiejaar voorafgaat. Het Lifestance Network organiseert interreligieuze ontmoetingen, met initiatieven zoals Lunchtime Meditation, waar eenieder zich vertrouwd kan maken met meditaties uit verschillende religieuze tradities.’

En als het botst?

Af en toe botst het, zo geeft de rector toe. ‘Zoals eerder dit jaar, toen in onze studentenmoskee uitspraken over de vrouw werden gedaan die onverzoenbaar zijn met onze waarden van respect en inclusie. Maar in plaats van enkel te veroordelen en verbieden is geopteerd voor bemiddeling. Het resultaat is niet alleen een gedragen kader waarbinnen de beleving van religie verder haar weg kan vinden, maar ook meer kennis van eenieders positie.’

Werken aan wederzijds begrip, gaat dus met vallen en opstaan. ‘Elke verbinding die we zo realiseren over religies heen brengt ons van rijke diversiteit dichter bij echte inclusie. De spanningen en botsingen wegduwen van de campus door te stellen dat religie er niet thuishoort, ontneemt de universiteit een krachtige hefboom om tot meer begrip te komen in de ruimere samenleving en etterende polarisering te helen.’

Religiebeleving mag niet herleid worden tot een verhaal van spanningen en problemen, vindt Sels. Studenten en medewerkers zijn gewoon zoekend. Mits dialoog kunnen schijnbaar onoverkomelijke problemen snel omgebogen worden naar werkbare oplossingen.

Lees het hele opiniestuk in De Morgen (enkel voor abonnees).