Nieuwe wegen gaan met leken

Dekenaat Bierbeek werkt met drie pastorale zones aan de toekomst

Deken Stefaan Callebaut heeft eindelijk zijn plekje gevonden in de pas gerestaureerde pastorie in Bierbeek. Na zijn aanstelling in september laatst als deken van Bierbeek verbleef hij vier maanden lang in de pastorie van Haasrode. „Praktisch verliep een en ander wat moeilijker, maar ik ben tevreden dat ik nu in Bierbeek voort kan rijpen als deken en als herder van drie pastorale zones”, zegt hij.
De goedlachse deken beseft dat hij voor grote uitdagingen staat. Bijna twintig jaar was hij priester in Mechelen, een stad met bijna 90.000 inwoners en 138 nationaliteiten. Vandaag is hij herder in zeventien geloofsgemeenschappen in een veeleer landelijke streek met zo’n 30.000 inwoners, twee priesters en evenveel diakens. De afstanden zijn er groter, maar niet tussen de mensen. In dorpen kent bijna iedereen elkaar. Ook de pastorale zones zijn er intussen al een feit. De pastorale zones Bierbeek, Oase Oud-Heverlee en Sjalom Boutersem vallen samen met de gemeentegrenzen.
„Dat is niet mijn verdienste”, zegt de deken. „Hier legden de zoneploegen en de zoneraden al een weg af, met vallen en opstaan. Zij ontvingen al een tijd geleden hun zending van de bisschop. Hun opdracht van zes jaar moet je respecteren. Nu ik hier ben, verwachten mensen en verenigingen veel van de zoneherder. Een pastorale zone is echter ook voor mij een nieuwe realiteit.”
In de zoneploegen nemen voortaan ook leken mee verantwoordelijkheid op wat betreft geloofsverkondiging en catechese, diaconie, evangelisatie en het beheer van het tijdelijke. Dat vraagt van iedereen een ander denkpatroon. „We werken aan een nieuwe gemeenschap en die moeten we gestalte geven. Vroeger is voorbij, we bewandelen nu nieuwe wegen”, benadrukt deken Callebaut, bezieler en inspirator van het geheel. De geloofsgemeenschappen moeten voortaan [node:field_streamers:0] hun priester delen. „In Bierbeek en Oud-Heverlee celebreer ik elk weekend, in Boutersem vier ik beurtelings de eucharistie. Daardoor ben ik in sommige gemeenschappen slechts maandelijks of om de zes weken aanwezig. En ja, dat is toch wel een ingrijpende verandering in vergelijking met vroeger. De keuzes werden gemaakt en de drie zondagskerken zijn aangeduid. Het is belangrijk dat allemaal zorgvuldig te communiceren met de geloofsgemeenschappen. Wat is een pastorale zone en een zoneraad? Wat doen ze? Wie beslist? Waar en wanneer zijn er vieringen enzovoorts? Communicatie is in dat hele verhaal wezenlijk.”
De deken laat, naar eigen zeggen, in het eerste jaar van zijn nieuwe opdracht de dingen veeleer wat op zich afkomen. „De pastorale zone is een gunstige ontwikkeling”, meent hij. „Het is een stap, maar beslist niet de laatste. De realiteit zal dat wel uitwijzen. De toekomst verandert snel”, lacht hij geheimzinnig. Dat hij tijdens ons gesprek herhaaldelijk zegt: „Leer van elkaar en werk samen”, is ongetwijfeld geen toeval.
Nieuwe structuren betekent voor deken Stefaan Callebaut niet per se veel vergaderen of administratie. „Neen, ik voel me beslist geen manager”, zegt hij. „De zones zijn er en dat maakt het werken makkelijker. Ik vertrouw op de wijsheid van de veldverantwoordelijken in de zoneploegen. Dankzij die nieuwe realiteit beleef ik mijn roeping als priester ten volle, mensen nabij zijn. Wekelijks bezoek ik minstens drie zieken of nieuwe parochianen. We vormen samen gemeenschap met veel vreugde, maar ook met moeilijkheden. In elke zone ervaren we die kwesties anders. Jongeren bereiken blijft echter een moeilijke oefening, maar we werken eraan. Er wordt veel denkwerk verricht: waar willen we naartoe? Dus, geen idee wat de toekomst ons brengt, zolang we maar stappen vooruit doen, grote of kleine.