Ode aan de borsten van God ~ Wereld Borstvoeding Week #WBW2017

In zijn schilderij laat Antoon van Dyck het kind Jezus zijn borst aanbieden aan de heilige Catharina (van Alexandrië). Ja, echt! Een meer ongerijmde ode aan de borst konden we zelf niet bedenken.

Oerverlangen naar volheid en goedheid

Het schilderij is eigendom van de Britse Queen. Volgens haar website verwijst de vervormde borst van het kind Jezus naar de melk van menselijke goedheid. Het beloofde land dat overvloeit van melk en honing (Ex 3,8) vindt in de onverdeelde goedheid van Jezus zijn vervulling.

Melk / moedermelk / borstvoeding is al duizenden jaren beeld van het volle en onvoorwaardelijk goede leven.

Modern cynisme

De moderne mens heeft het moeilijk om daar nog van harte naar te verlangen. In romans wordt het beeld van de melk van menselijke goedheid vaak cynisch gebruikt. Dat begon al met Shakespeare. Lady Macbeth is zo ambitieus dat ze liever bloed dan melk ziet vloeien. Ze verwijt haar man dat hij te soft is om zijn rivaal voor de Schotse kroon uit de weg te ruimen.

‘Hij is te vol van de melk van menselijke goedheid.’

Zo houdt de tijdsgeest ons gevangen tussen 2 herkenbare houdingen:

1. verlangen naar een heel en goed leven dat we meestal verdringen en verbannen naar het domein van kinderen en dromers,
2. cynisme dat het bloedvergieten van de eigen berekening verkiest boven de goedheid van het gratuite leven.

Spiritueel gespeend worden

Een tegentijds beeld biedt Johannes van het Kruis in zijn Donkere Nacht. Hij vergelijkt de borstvoedende moeder met Gods genade.

Het borstvoeden (stap 1) en daarna spenen (stap 2) van het kind tonen hoe God als een liefhebbende moeder bezig is met onze geestelijke groei.

Stap 1. Hebben we eindelijk besloten om de spirituele weg te gaan, dan laat God meestal zijn genade rijkelijk vloeien, als moedermelk. We vinden smaak en genot in gebed en spirituele oefeningen.

‘Men dient te weten dat God de ziel die zich definitief tot zijn dienst bekeert, meestal geestelijk zal voeden en met geschenken overladen, zoals een liefhebbende moeder doet met een zwak kindje: zij verwarmt het aan haar borst, laat het genieten van lekkere melk en licht en zoet voedsel, draagt het op de arm en streelt het.’

Stap 2. Om geestelijk te groeien, moeten we leren om verder te gaan zonder voelbare genade, door een donkere geestelijke nacht.

‘Maar naarmate het kind groter wordt, laat de moeder dat strelen achterwege, en terwijl zij haar tere liefde verbergt, bestrijkt ze haar zoete borst met bitter aloësap.’

‘Zij neemt het kind van de arm af, zet het neer en laat het zelf lopen, opdat het de eigenschappen van een kind verliest en zich aan grotere en belangrijker dingen wijdt. Op dezelfde wijze handelt Gods genade -die liefdevolle moeder- met de ziel.’

Tegentijds maar actueel

Zo biedt een mysticus van 5 eeuwen geleden een verrassend actuele uitweg uit de wurggreep van verdrongen verlangen en cynisme.

1. Blijf verlangen naar het volle leven. Verdring het niet.
2. Ga moedig en verantwoordelijk verder zonder voelbare steun. Ook al is er van het volle leven bitter weinig zichtbaar om je heen.

Ook zonder borstvoeding voedt God ons op tot geestelijk volwassen mensen.

Meer weten

• World Breastfeeding Week (Engels) #WBW2017 op Twitter
• Antoon van Dyck (1599-1641). Het mystieke huwelijk van de Heilige Catharina (van Alexandrië), ca. 1630. Royal Collection Trust / Her Majesty Queen Elizabeth II 2017. (Engels)
• Jan Peters & J.A. Jacobs. Joannes van het Kruis. Mystieke werken. Carmelitana, 1992, ISBN 9070092069, 1325 pagina’s, € 39,95. Citaten: Donkere Nacht, boek I, hoofdstuk 1, nummer 2.