Omgaan met beroepsgeheim, niet zo simpel

Hoe belangrijk is het beroepsgeheim voor jou?

Annelien Maebe • Als een leerling het gevoel zou hebben dat een CLB-medewerker een vertrouwelijk gesprek te grabbel gooit bij politie of ouders, waar kan die dan nog terecht met zijn of haar gevoelens? Er wordt soms lacherig gedaan over het beroepsgeheim, maar we moeten er echt voor op de barricaden staan.

Stephan Claes • Het beroepsgeheim is essentieel. Ik zal er nooit van afwijken, tenzij in een noodsituatie. Een hulpverlener kan zijn werk niet doen als het beroepsgeheim geen vrijplaats zou scheppen voor een patiënt. Wij vragen van hen dat ze heel open spreken. Hun privacy moet dan ook echt gegarandeerd zijn.

Hoe maak je de afweging om het beroepsgeheim te doorbreken?

Stephan Claes • Noodsituaties kunnen zijn: een gezinssituatie waar kinderen ernstig en acuut schade lijden, een nieuwe en gevaarlijke drug waarvan je weet krijgt, of in heel uitzonderlijke gevallen een aangekondigde zelfdoding.

Als het niet lukt om met de medewerking van de patiënt aan verandering te werken, dan zullen we het probleem bespreken in het medisch team. In mijn hele carrière is het nog maar enkele keren gebeurd dat we in samenspraak besloten een bevoegde dienst in te lichten: het vertrouwensartsencentrum of de politie.

Annelien Maebe • Als coördinator van de juridische dienst krijg ik geregeld telefoon van een CLB-medewerker die in alle anonimiteit overlegt over een dreiging van zelfdoding. Samen proberen we in te schatten hoe concreet de dreiging is. Gaat het eerder om een hulpkreet, spreek dan de volgende dag opnieuw af, blijf praten. Staat de leerling bij wijze van spreken al op de brug, dan moet je in actie komen. Bel afhankelijk van de situatie een vriendin, een van de ouders of de politie.

Het beroepsgeheim is belangrijk, maar je eert het ook door te weten wanneer je het moet doorbreken.

Je mag niet handelingsverlegen zijn bij een noodtoestand.

Staat het beroepsgeheim vandaag onder druk?

Annelien Maebe • Er zijn de laatste jaren veel uitzonderingen op het beroepsgeheim bijgekomen. Ik vind dat geen goede evolutie. Je kunt niet tegen een leerling zeggen: bij mij is je geheim veilig, tenzij als … een hele waslijst. Aan alle actoren moeten we opnieuw uitleggen waarom het beroepsgeheim zo belangrijk is.

Stephan Claes • In ziekenhuizen worden medische dossiers terecht verregaand beschermd. Personeel dat er onterecht in neust, kan zelfs ontslagen worden.

Ik hoop oprecht dat de maatschappij niet van hulpverleners gaat eisen dat ze externe diensten verwittigen en dus hun beroepsgeheim doorbreken wanneer ze niet zeker zijn dat ze de zelfdoding van een patiënt kunnen voorkomen. Dat zou ons vak onmogelijk maken.